شاهد اين تفسير را از آيه 214 سوره بقره گرفتهاند . . . حَتَّى يَقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَه مَتى نَصْرُ اللَّه : « اقوام پيشين آن چنان در تنگناى باساء و ضراء قرار مىگرفتند و بر خود مىلرزيدند ، تا آنجا كه پيامبرشان و آنها كه با او ايمان آورده بودند ، صدا مىزدند كجاست يارى خدا ؟ » ولى به آنها پاسخ داده مىشد أَلا إِنَّ نَصْرَ اللَّه قَرِيبٌ : « پيروزى خدا نزديك است » .
ولى جمعى از مفسران همانند طبرسى در مجمع البيان و فخر رازى در تفسير كبير ، بعد از ذكر اين احتمال ، آن را بعيد شمردهاند ، چرا كه اين مقدار هم از مقام انبياء دور است ، و به هر حال صحيحتر همان تفسير نخست است .
آخرين آيه اين سوره محتواى بسيار جامعى دارد ، كه تمام بحثهايى كه در اين سوره گذشت بطور فشرده در آن جمع است و آن اينكه در سرگذشت يوسف و برادرانش و انبياء و رسولان گذشته و اقوام مؤمن و بىايمان ، درسهاى بزرگ عبرت براى همه انديشمندان است « ( * ( لَقَدْ كانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لأُولِي الأَلْبابِ ) * ) آئينه اى است كه مىتوانند در آن ، عوامل پيروزى و شكست ، كاميابى و ناكامى ، خوشبختى و بدبختى ، سربلندى و ذلت و خلاصه آنچه در زندگى انسان ارزش دارد ، و آنچه بىارزش است ، در آن ببيند ، آئينه اى كه عصاره تمام تجربيات اقوام پيشين و رهبران بزرگ در آن به چشم مىخورد ، و آئينه اى كه مشاهده آن عمر كوتاه مدت هر انسان را به اندازه عمر تمام بشريت طولانى مىكند ! .
ولى تنها الوا الالباب و صاحبان مغز و انديشه هستند كه توانايى مشاهده اين نقوش عبرت را بر صفحه اين آئينه عجيب دارند .
و بدنبال آن اضافه مىكند : « آنچه گفته شد يك افسانه ساختگى و داستان خيالى و دروغين نبود » ( * ( ما كانَ حَدِيثاً يُفْتَرى ) * ) .
اين آيات كه بر تو نازل شده و پرده از روى تاريخ صحيح گذشتگان برداشته
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 100
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٠٠