چه جهل و نادانى از اين بالاتر كه مقياس سنجش فضيلت را گم كردهايد و آن را در ثروت و تمكن مالى و مقامهاى ظاهرى و سن و سال جستجو مىكنيد ، و به گمان شما افراد پاكدل و با ايمان كه دستشان تهى و پايشان برهنه است از درگاه خدا دورند ، اين اشتباه بزرگ شما است و نشانه جهل و بيخبريتان ! .
به علاوه شما بر اثر جهل و نادانى چنين مىپنداريد كه پيامبر بايد فرشته باشد ، در حالى كه رهبر انسانها بايد از جنس آنها باشد تا نيازها و مشكلات و دردهاى آنان را بداند و لمس كند .
در آيه بعد براى توضيح بيشتر به آنها مىگويد : « اى قوم ! اگر من اين گروه با ايمان را طرد كنم چه كسى در برابر خدا ( در آن دادگاه بزرگ عدالت و حتى در اين جهان ) مرا يارى خواهد كرد » ؟ ! ( * ( وَيا قَوْمِ مَنْ يَنْصُرُنِي مِنَ اللَّه إِنْ طَرَدْتُهُمْ ) * ) .
طرد افراد صالح و مؤمن كار ساده اى نيست ، آنها فرداى قيامت دشمن من خواهند بود و هيچكس نمىتواند در آنجا از من دفاع كند ، و نيز ممكن است مجازات الهى در اين جهان دامن مرا بگيرد . « آيا انديشه نمىكنيد » تا بدانيد آنچه مىگويم عين حقيقت است ( أ فلا تذكرون ) .
[ تفاوت ميان « تفكر » و « تذكر » ]
ميان « تفكر » و « تذكر » اين تفاوت وجود دارد كه « تفكر » در حقيقت براى شناخت چيزى است هر چند هيچگونه اطلاعى از آن قبلا نداشته باشيم ، ولى « تذكر » ( ياد آورى ) در موردى گفته مىشود كه انسان قبلا با آن موضوع آشنايى داشته است ، هر چند از طريق آگاهيهاى فطرى باشد ، و اتفاقا مسائل مورد بحث نوح با قومش نيز همه از اين قبيل است ، مطالبى است كه انسان با مراجعه به فطرت و نهاد خويش آنها را درك مىكند ولى غرور و تعصب و خود -