درخت ايمان است ، ايمانى كه چنين ثمرى نداشته باشد ، ايمان سست و بىارزشى است كه نمىتوان آن را به حساب آورد ، همچنين مساله تسليم و خضوع و اطمينان به وعدههاى پروردگار از آثار ايمان و عمل صالح مىباشد ، چرا كه اعتقاد صحيح و عمل پاك سرچشمه پيدايش اين صفات و ملكات عالى در درون جان انسان است .
[ 2 - معنى اخبتوا ]
2 - اخبتوا از ماده « اخبات » از ريشه « خبت » ( بر وزن ثبت ) گرفته شده كه به معنى زمين صاف و وسيع است كه انسان به راحتى و با اطمينان مىتواند در آن گام بردارد ، به همين جهت اين ماده در معنى اطمينان به كار رفته است ، و به معنى خضوع و تسليم نيز آمده ، چرا كه چنين زمينى هم براى گام برداشتن اطمينان بخش است ، و هم در برابر رهروان خاضع و تسليم .
بنا بر اين جمله * ( أَخْبَتُوا إِلى رَبِّهِمْ ) * ، ممكن است به يكى از سه معنى زير باشد كه در عين حال جمع هر سه نيز با هم منافاتى ندارد :
1 - مؤمنان راستين در برابر خداوند خاضعند .
2 - آنها در برابر فرمان پروردگارشان تسليمند .
3 - آنها به وعدههاى خداوند اطمينان دارند .
و در هر صورت اشاره به يكى از عاليترين صفات انسانى مؤمنان است كه اثرش در تمام زندگى آنان منعكس است .
جالب اينكه در حديثى از امام صادق ع چنين مىخوانيم كه « يكى از يارانش عرض كرد در ميان ما مردى است كه نام او » كليب « است ، هيچ حديثى از ناحيه شما صادر نمىشود مگر اينكه او فورا مىگويد من در برابر آن تسليم ، و لذا ما اسم او را » كليب تسليم « گذاردهايم .
امام فرمود : رحمت خدا بر او باد ، سپس اضافه كرد : « آيا مىدانى تسليم چيست » ؟
ما ساكت شديم ، فرمود : به خدا سوگند اين همان « اخبات » است كه در كلام خداوند