ولى همانگونه كه در جواب اين سؤال بارها گفتهايم ، ريشه تمام اين اعمال به يك چيز يعنى شرك و تكذيب آيات الهى باز مىگردد ، كه بالاترين تهمتهاست ( براى توضيح بيشتر به جلد پنجم صفحه 183 مراجعه فرمائيد ) .
سپس آينده شوم آنها را در قيامت چنين بيان مىكند كه « آنها در آن روز به پيشگاه پروردگار با تمامى اعمال و كردارشان عرضه مىشوند و در دادگاه عدل او حضور مىيابند » ( * ( أُولئِكَ يُعْرَضُونَ عَلى رَبِّهِمْ ) * ) .
« در اين هنگام شاهدان اعمال گواهى مىدهند و مىگويند اينها همان كسانى هستند كه بر پروردگار بزرگ و مهربان و ولى نعمت خود دروغ بستند » ( * ( وَيَقُولُ الأَشْهادُ هؤُلاءِ الَّذِينَ كَذَبُوا عَلى رَبِّهِمْ ) * ) .
سپس با صداى رسا مىگويند لعنت خدا بر ستمگران باد ( * ( أَلا لَعْنَةُ اللَّه عَلَى الظَّالِمِينَ ) * ) .
در اينكه « شاهدان » ، فرشتگان الهى هستند ؟ يا ماموران ضبط اعمال ؟
و يا پيامبران ؟ مفسران احتمالاتى دادهاند ، ولى با توجه به اينكه در آيات ديگر قرآن ، پيامبران خدا به عنوان شاهدان اعمال معرفى شدهاند ظاهر اين است كه در اينجا نيز منظور همانها هستند و يا مفهوم وسيعترى كه آنها و ساير شاهدان اعمال را دربر گيرد .
در سوره نساء آيه 41 مىخوانيم فَكَيْفَ إِذا جِئْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَجِئْنا بِكَ عَلى هؤُلاءِ شَهِيداً : « چگونه است حال آنها در آن روز كه براى هر امتى گواهى بر اعمالشان مىطلبيم و ترا گواه آنها قرار مىدهيم » .
و در مورد حضرت مسيح ع در آيه 117 سوره مائده آمده است وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيداً ما دُمْتُ فِيهِمْ : « من تا آن زمان كه در ميان پيروانم بودم بر اعمال آنها گواه بودم » .
و نيز در اينكه گوينده جمله * ( أَلا لَعْنَةُ اللَّه عَلَى الظَّالِمِينَ ) * خداوند است يا
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 60
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٦٠