و تقدير .
ولى بدون شك تعبيرات ديگر آيه با اين تفسير زياد سازگار نيست ، و لذا ما آن را در مرحله دوم قرار دادهايم ( دقت كنيد ) .
در هر حال آيه اشاره به امتيازات اسلام و مسلمين راستين و اتكاى آنها بر دلائل محكم در انتخاب اين مكتب است ، و در نقطه مقابل سرنوشت شوم منكران مستكبر را نيز بيان كرده است .
در اينجا به چند نكته بايد توجه داشت :
1 - منظور از « شاهد » در آيه فوق چيست ؟
بعضى از مفسران گفتهاند منظور « جبرئيل » پيك وحى خدا است ، و بعضى منظور از آن را پيامبر ص دانستهاند ، و بعضى آن را به معنى زبان پيامبر ص تفسير كردهاند ( در حالى كه يتلوه را از ماده تلاوت به معنى « قرائت » گرفتهاند ، نه به معنى پشت سر آمدن ) .
ولى بسيارى از بزرگان مفسران آن را به على ع تفسير كردهاند .
در روايات متعددى كه از ائمه معصومين به ما رسيده است ، و در بعضى از كتب تفسير اهل سنت نيز آمده روى تفسير تاكيد شده است كه منظور از شاهد امام امير مؤمنان ع يعنى نخستين مردى كه به پيامبر و قرآن ايمان آورد ، و در تمام مراحل با او بود و لحظه اى از فداكارى فروگذار نكرد و تا آخرين نفس در حمايتش كوشيده ، مىباشد ( 1 ) .
در حديثى مىخوانيم كه على ع فرمود : در باره هر يك از مردان معروف قريش آيه يا آيه هايى نازل شده است كسى عرض كرد اى امير مؤمنان در باره شما
هامش
( 1 ) به تفسيرهاى برهان ، و نور الثقلين ، و قرطبى ، و مجمع البيان ، و ساير تفاسير مراجعه فرمائيد .