ذكر نشدهاند ولى با توجه به آيات گذشته ، مىتوان حضور آنها را در جو اين آيه احساس كرد و مورد اشاره قرار داد .
و به دنبال آن سرنوشت منكران را به اين صورت بيان مىكند : « هر كس از گروههاى مختلف به او كافر شود موعد و ميعادش آتش دوزخ است » ( * ( وَمَنْ يَكْفُرْ بِه مِنَ الأَحْزابِ فَالنَّارُ مَوْعِدُه ) * ) .
و در پايان آيه همانگونه كه سيره قرآن در بسيارى از موارد است روى سخن را به پيامبر كرده ، يك درس عمومى براى همه مردم بيان مىكند و مىگويد « اكنون كه چنين است و اين همه شاهد و گواه بر صدق دعوت تو وجود دارد ، هرگز در آنچه بر تو نازل شده ترديد به خود راه مده » ( * ( فَلا تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِنْه ) * ) .
« چرا كه اين سخن حقى است از سوى پروردگار تو » ( * ( إِنَّه الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ ) * ) .
ولى بسيارى از مردم بر اثر جهل و تعصب و خودخواهى ، ايمان نمىآورند « ( * ( وَلكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يُؤْمِنُونَ ) * ) .
2 - تفسير ديگرى كه براى آيه ذكر شده اين است كه هدف اصلى بيان حال مؤمنان راستين است كه با در دست داشتن دلائل روشن و شواهدى كه بر صدق دعوت پيامبر ص آمده است و گواهىهايى كه در كتب پيشين مىباشد ، آنها به اتكاى اين دلائل به پيامبر ص ايمان مىآورند .
بنا بر اين منظور از جمله من * ( كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّه ) * تمام كسانى است كه با چشم باز و در دست داشتن دلائل قانع كننده به دنبال قرآن و آورنده آن شتافتند ، نه شخص پيامبر .
ترجيحى كه اين تفسير بر تفسير سابق دارد اين است كه خبر « مبتدا » در آيه صريحا آمده است ، و محذوفى ندارد ، و مشار اليه « اولئك » در خود آيه ذكر شده است و بخش اول آيه كه با * ( أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّه ) * شروع شده تا « * ( أُولئِكَ يُؤْمِنُونَ بِه ) * » يك جمله كامل را تشكيل مىدهد بدون هيچگونه حذف
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 53
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٣