گردانيد « و در پايان همين حديث مىخوانيم كه يوسف سرانجام با او ازدواج كرد ( 1 ) .
خوشبخت كسانى كه از شكستها پيروزى مىسازند و از ناكاميها كاميابى ، و از اشتباهات خود راههاى صحيح زندگى را مىيابند و در ميان تيره بختيها نيكبختى خود را پيدا مىكنند .
البته واكنش همه افراد در برابر شكست چنين نيست ، آنها كه ضعيف و بىمايهاند به هنگام شكست ياس و نوميدى سراسر وجودشان را مىگيرد ، و گاهى تا سر حد خودكشى پيش مىروند ، كه اين شكست كامل است ، ولى آنها كه مايه اى دارند سعى مىكنند آن را نردبان ترقى خود قرار دهند و از آن پل پيروزى بسازند ! .
3 - حفظ شرف برتر از آزادى ظاهرى است
-
ديديم يوسف نه تنها به خاطر حفظ پاكدامنيش به زندان رفت بلكه پس از اعلام آزادى نيز حاضر به ترك زندان نشد تا اينكه فرستاده ملك باز گردد و تحقيقات كافى از زنان مصر در باره او بشود و بىگناهيش اثبات گردد تا سرفراز از زندان آزاد شود ، نه اينكه به صورت يك مجرم آلوده و فاقد حيثيت مشمول عفو شاه گردد كه خود ننگ بزرگى است .
و اين درسى است براى همه انسانها در گذشته و امروز و آينده .
4 - نفس سركش
- علماى اخلاق براى نفس ( احساسات و غرائز و عواطف آدمى ) سه مرحله قائلند كه در قرآن مجيد به آنها اشاره شده است .
نخست « نفس اماره » نفس سر كش است كه انسان را به گناه فرمان مىدهد و به هر سو مىكشاند و لذا اماره اش گفتهاند در اين مرحله هنوز عقل و ايمان آن
هامش
( 1 ) سفينه جلد 1 صفحه 554 .