به همين دليل در ميان گروهى از مفسران بحث شده كه اين تفاوت در تحدى و دعوت به مبارزه براى چيست ؟ چرا يك جا همه قرآن و جاى ديگر 10 سوره و جاى ديگر يك سوره ؟
در پاسخ اين سؤال طرق مختلفى پيمودهاند :
الف - بعضى معتقدند اين تفاوت از قبيل تنزل از مرحله بالاتر به مرحله پائينتر است درست مثل اينكه كسى به ديگرى ميگويد : اگر تو هم مثل من در فن نويسندگى و شعر مهارت دارى كتاب و ديوانى همچون كتاب و ديوان من بنويس بعد تنزل مىكند و مىگويد يك فصل مانند آن را و يا حتى يك صفحه مثل آن ارائه بده ! ولى اين پاسخ در صورتى صحيح است كه سورههاى « اسراء » و « هود » و « يونس » و بقره به همين ترتيب نازل شده باشد ، البته آن با ترتيبى كه در كتاب « تاريخ القرآن » از « فهرست ابن نديم » نقل شده سازگار است : چرا كه او مىگويد : سوره اسراء سوره 48 و هود 49 و يونس 51 و بقره نودمين سوره است كه بر پيامبر نازل شده .
اما متاسفانه اين سخن با ترتيب معروفى كه براى سورههاى فوق در تفاسير اسلامى آمده است سازگار نمىباشد .
ب - بعضى گفتهاند گرچه ترتيب نزول سورههاى فوق منطبق بر تنزل از مرحله بالا به مرحله پائين نيست ، ولى مىدانيم كه همه آيات يك سوره با هم نازل نمىشده چه بسا آياتى كه مدتى بعد نازل مىشد به دستور پيامبر ص به خاطر تناسبهايى كه داشت در سوره قبل قرار داده مىشد . در محل كلام ما نيز ممكن است چنين باشد ، و از اين رو تاريخ سورههاى فوق منافاتى با تنزل از مرحله بالاتر به پائينتر ندارد .
ج - احتمال ديگرى كه براى حل اين مشكل وجود دارد اين است كه اصولا
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 43
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٣