اينكه ناظران بر وضع زندان مراقب اين موضوع باشند و با ارشاد و تربيت زندانيان آنها را كه غالبا افرادى پر انرژى و با استعداد هستند تبديل به عناصر صالح و مفيد و سازنده بكنند .
و اما زندانهايى كه از پاكان و نيكان و بىگناهان و مبارزان راه حق و آزادى تشكيل مىگردد كانونى است براى آموزشهاى عقيدتى ، و راههاى عملى مبارزه ، و سازماندهى ، اين گونه زندانها فرصت خوبى به مبارزان راه حق مىدهد تا بتوانند كوششهاى خود را پس از آزادى هماهنگ و متشكل سازند .
يوسف كه در مبارزه با زن هوسباز ، حيله گر ، و قلدرى ، همچون همسر عزيز مصر ، پيروز شده بود ، سعى داشت كه محيط زندان را تبديل به يك محيط ارشاد و كانون تعليم و تربيت كند ، و حتى پايه آزادى خود و ديگران را در همان برنامهها گذارد .
اين سرگذشت به ما اين درس مهم را مىدهد كه ارشاد و تعليم و تربيت محدود و محصور در كانون معينى مانند مسجد و مدرسه نيست ، بلكه بايد از هر فرصتى براى اين هدف استفاده كرد حتى از زندان در زير زنجيرهاى اسارت .
ذكر اين نكته نيز لازم است كه در باره سالهاى زندان يوسف گفتگو است ولى مشهور اين است كه مجموع زندان يوسف 7 سال بوده ولى بعضى گفتهاند قبل از ماجراى خواب زندانيان 5 سال در زندان بود و بعد از آن هم هفت سال ادامه يافت سالهايى پر رنج و زحمت اما از نظر ارشاد و سازندگى پر بار و پر بركت ( 1 ) .
2 - آنجا كه نيكوكاران بر سر دار مىروند .
جالب اينكه در اين داستان مىخوانيم كسى كه در خواب ديده بود جام شراب به دست شاه مىدهد آزاد شد و آن كس كه در خواب ديده بود طبق نان بر سر دارد
هامش
( 1 ) براى توضيح بيشتر در باره سالهاى زندان يوسف به تفسير « المنار » و « قرطبى » و « الميزان » و « فخر رازى » مراجعه شود .