و باز از زبان يوسف مىخوانيم هنگامى كه فرستاده فرعون مصر نزد او آمد ، گفت به نزد رب خود ( فرعون ) باز گرد و از او بخواه ، تحقيق كند ، چرا زنان مصر دستهاى خود را بريدند فلما جاءه الرَّسُولُ قالَ ارْجِعْ إِلى رَبِّكَ فَسْئَلْه ما بالُ النِّسْوَةِ اللَّاتِي قَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّ ( آيه 50 ) .
در آيه 41 همين سوره از زبان يوسف و در ذيل آيه 42 از زبان قرآن مىخوانيم كه كلمه « رب » به مالك و صاحب نعمت ، اطلاق شده است .
بنا بر اين ملاحظه مىكنيد كه در همين سوره در چهار مورد ، غير از مورد بحث ، كلمه « رب » به غير خدا اطلاق شده است ، هر چند در همين سوره و سورههاى ديگر قرآن ، اين كلمه كرارا به پروردگار جهان گفته شده است ، منظور اين است كه اين يك كلمه مشترك است و به هر دو معنى اطلاق مىگردد .
ولى به هر حال بعضى از مفسرين ، ترجيح دادهاند كه كلمه « رب » در آيه مورد بحث * ( إِنَّه رَبِّي أَحْسَنَ مَثْوايَ ) * ، به معنى خداوند است ، زيرا كلمه « اللَّه » كه در كنار آن ذكر شده سبب مىشود كه ضمير به آن بر گردد ، و در اين صورت معنى جمله چنين مىشود كه من به خدا پناه مىبرم خدايى كه پروردگار من است و مقام و منزلت مرا گرامى داشت ، و هر نعمتى دارم از ناحيه او است ، ولى توجه به سفارش عزيز مصر با جمله « * ( أَكْرِمِي مَثْواه ) * » و تكرار آن در آيه مورد بحث ، معنى اول را تقويت مىكند .
در تورات در فصل 39 شماره 8 و 9 و 10 چنين آمده : « و بعد از اين مقدمات واقع شد اينكه » زن آقايش « چشمان خود را بر يوسف انداخته به او گفت با من بخواب ، اما او ابا نموده به زن آقايش گفت ، اينك آقايم به آنچه با من در خانه است عارف نيست و تمامى ما يملكش به دست من سپرده است ، در اين خانه از من بزرگترى نيست و از من چيزى مضايقه نكرده است جز تو چون كه زن او مىباشى پس اين قباحت عظيم را چگونه خواهم كرد به خدا گناه بورزم » . . . اين جمله هاى
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 369
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٦٩