ولى به هر حال در آيه مورد بحث منظور همان مرحله بلوغ جسمى و روحى است كه در يوسف در آغاز جوانى پيدا شد « فخر رازى » در تفسيرش در اين زمينه سخنى دارد كه ذيلا مىشنويد :
« مدت گردش ماه ( تا هنگامى كه به محاق برسد ) 28 روز است هنگامى كه آن را به چهار قسمت تقسيم كنيم هر قسمتى 7 روز مىشود ( كه عدد ايام هفته را تشكيل مىدهد ) .
لذا دانشمندان احوال بدن انسان را به چهار دوره هفت ساله تقسيم كردهاند :
نخست هنگامى كه او متولد مىشود ضعيف و ناتوان است هم از نظر جسم و هم از نظر روح ، اما به هنگامى كه به سن 7 سالگى رسيد آثار هوش و فكر و قوت جسمانى در او ظاهر مىشود .
او وارد مرحله دوم مىشود و به تكامل خود ادامه مىدهد تا چهارده سالگى را پشت سر بگذارد و 15 ساله شود در اين هنگام به مرحله بلوغ جسمى و روحى رسيده و شهوت جنسى در او به حركت در مىآيد ( و با تكميل سال پانزدهم ) مكلف مىشود .
باز به تكامل خود ادامه مىدهد تا دور سوم را به پايان رساند و مرحله جديدى را طى كند و بالآخره با پايان گرفتن دور چهارم و رسيدن به 28 سالگى مدت رشد و نمو جسمانى پايان مىگيرد ، و انسان وارد مرحله تازه اى كه مرحله توقف است مىگردد و اين همان زمان « بلوغ اشد » است و اين حالت توقف تا پايان دور پنجم يعنى 35 سالگى ادامه دارد ( و از آن به بعد سير نزولى آغاز مىشود ) ( 1 ) .
تقسيم بندى فوق گرچه تا حدودى قابل قبول است ولى دقيق به نظر نمىرسد زيرا اولا مرحله بلوغ در پايان دور دوم نيست و همچنين پايان رشد جسمانى طبق آنچه دانشمندان امروزى مىگويند 25 سالگى است و بلوغ فكرى كامل طبق
هامش
( 1 ) تفسير فخر رازى جلد 18 صفحه 111 .