و قدرت فوق العاده جسمانى نظر افكندم و خوشحال شدم ، با خود گفتم كسى كه اينهمه يار و ياور نيرومند دارد چه غمى از حوادث سخت خواهد داشت آن روز بر شما تكيه كردم و به بازوان شما دل بستم ، اكنون در چنگال شما گرفتارم و از شما به شما پناه مىبرم ، و به من پناه نمىدهيد ، خدا شما را بر من مسلط ساخت تا اين درس را بياموزم كه به غير او - حتى به برادران - تكيه نكنم . « به هر حال قرآن مىگويد : « هنگامى كه يوسف را با خود بردند و به اتفاق آراء تصميم گرفتند كه او را در مخفى گاه چاه بيفكنند ، آنچه از ظلم و ستم ممكن بود براى اين كار بر او روا داشتند » ( * ( فَلَمَّا ذَهَبُوا بِه وَأَجْمَعُوا أَنْ يَجْعَلُوه فِي غَيابَتِ الْجُبِّ ) * ) ( 1 ) .
جمله « اجمعوا » نشان مىدهد كه همه برادران در اين برنامه اتفاق نظر داشتند هر چند در كشتن او راى آنها متفق نبود .
اصولا « اجمعوا » از ماده جمع به معنى گردآورى كردن است و در اين موارد اشاره به جمع كردن آراء و افكار مىباشد .
سپس اضافه مىكند : در اين هنگام ما به يوسف ، وحى فرستاديم ، و دلداريش داديم و گفتيم غم مخور ، « روزى فرا مىرسد كه آنها را از همه اين نقشههاى شوم آگاه خواهى ساخت ، در حالى كه آنها تو را نمىشناسند » ( * ( وَأَوْحَيْنا إِلَيْه لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِأَمْرِهِمْ هذا وَهُمْ لا يَشْعُرُونَ ) * ) .
همان روزى كه تو بر اريكه قدرت تكيه زده اى ، و برادران دست نياز به سوى تو دراز مىكنند ، و همچون تشنه كامانى كه به سراغ يك چشمه گوارا در بيابان
هامش
( 1 ) در عبارت فوق جواب « لما » محذوف شده است ، و تقدير چنين است « * ( فَلَمَّا ذَهَبُوا بِه وَأَجْمَعُوا أَنْ يَجْعَلُوه فِي غَيابَتِ الْجُبِّ ) * عظمت فتنتهم » ( تفسير قرطبى ) و اين حذف شايد به خاطر آن باشد كه عظمت اين حادثه دردناك ايجاب مىكرده كه گوينده از آن ساكت بماند اين خود فنى از فنون بلاغت است ( تفسير الميزان ) .