شما در انتظار باشيد و ما هم انتظار مىكشيم تا ببينيم كدامين پيروز مىشوند و كدامين شكست مىخورند « ( * ( وَانْتَظِرُوا إِنَّا مُنْتَظِرُونَ ) * ) .
شما در انتظار خام شكست ما باشيد و ما در انتظار واقعى عذاب الهى براى شما هستيم كه يا از دست ما خواهيد كشيد و يا مستقيما از طرف خدا ! اين گونه تهديدها كه به صورت « امر » ذكر مىشود در موارد ديگرى از قرآن نيز به چشم مىخورد مانند اعْمَلُوا ما شِئْتُمْ إِنَّه بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ : « هر كار مىخواهيد بكنيد ، خدا از اعمال شما آگاه است » ( سوره فصلت آيه 40 ) و در مورد شيطان مىخوانيم وَاسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَأَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَرَجِلِكَ : « با صداى خود آنها را به حركت در آور و لشگر سواره و پياده خود را به سوى آنها بفرست » ( سوره اسراء آيه 64 ) .
بديهى است هيچيك از اين صيغههاى امر براى وادار كردن به كار نيست بلكه همه آنها جنبه تهديد دارد .
آخرين آيه اين سوره به بيان توحيد ( توحيد علم و توحيد افعال و توحيد عبادت ) مىپردازد همانگونه كه آيات آغاز اين سوره از علم توحيد سخن مىگفت .
در حقيقت در اين آيه انگشت روى سه شعبه از توحيد گذاشته شده است نخست توحيد علمى پروردگار ، غيب آسمانها و زمين مخصوص خدا است و او است كه از همه اسرار آشكار و نهان با خبر است ( * ( وَلِلَّه غَيْبُ السَّماواتِ وَالأَرْضِ ) * ) و غير او علمش محدود و در عين محدوديت از ناحيه تعليم الهى است ، بنا بر اين علم نامحدود ، آن هم علم ذاتى ، نسبت به تمام آنچه در پهنه زمين و آسمان قرار دارد ، مخصوص ذات پاك پروردگار است .
و از سوى ديگر زمام تمام كارها در كف قدرت او است ، همه چيز به
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 286
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٨٦