كننده اى نه اجبار كننده « ( سوره غاشيه آيه 21 ) .
و در سوره ( شمس آيه 8 ) مىفرمايد : فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَتَقْواها :
« خداوند انسان را آفريد و راه فجور و تقوا را به او الهام كرد » .
و نيز در سوره انسان آيه 4 مىخوانيم : إِنَّا هَدَيْناه السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَإِمَّا كَفُوراً : « ما راه را به انسان نشان داديم يا شكر گذارى مىكند و يا كفران » ؟
بنا بر اين آيات مورد بحث از روشنترين آياتى است كه بر آزادى اراده انسان و نفى مكتب جبر تاكيد مىكند و دليل بر آن است كه تصميم نهايى با خود انسان است .
[ هدف آفرينش ]
2 - در باره هدف آفرينش در آيات قرآن بيانات مختلفى آمده است كه در حقيقت هر كدام به يكى از ابعاد اين هدف اشاره مىكند ، از جمله و ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ : « من جن و انس را نيافريديم مگر اينكه مرا پرستش كنند » ( ذاريات - 56 ) يعنى در مكتب بندگى و عبادت « تكامل » يا بند ، و به عاليترين مقام انسانيت در اين مكتب برسند .
در جاى ديگر مىخوانيم الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَياةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا : « آن خدايى كه مرگ و زندگى را آفريد تا شما را بيازمايد تا كدامين بهتر عمل مىكنيد » ( يعنى آزمايشى آميخته با پرورش و در نتيجه تكامل ) - سوره ملك آيه 2 .
و در آيه مورد بحث مىفرمايد * ( وَلِذلِكَ خَلَقَهُمْ ) * : « براى پذيرش رحمت ، رحمتى آميخته با هدايت و قدرت بر تصميم گيرى ، مردم را آفريد » .
همانگونه كه ملاحظه مىكنيد ، همه اين خطوط به يك نقطه منتهى مىشود و آن پرورش و هدايت و پيشرفت و تكامل انسانها است كه هدف نهايى آفرينش محسوب مىشود .