را بيان مىكند ، عموم مسلمانان را مخاطب ساخته و به عنوان يك وظيفه قطعى مىگويد : « به كسانى كه ظلم و ستم كردهاند ، تكيه نكنيد » و اعتماد و اتكاى كار شما بر اينها نباشد ( * ( وَلا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا ) * ) .
« چرا كه اين امر سبب مىشود كه عذاب آتش ، دامان شما را بگيرد » ( * ( فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ ) ) * « و غير از خدا هيچ ولى و سرپرست و ياورى نخواهيد داشت » ( * ( وَما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّه مِنْ أَوْلِياءَ ) * ) .
و با اين حال واضح است كه « هيچكس شما را يارى نخواهد كرد » ( * ( ثُمَّ لا تُنْصَرُونَ ) * ) .
در اينجا چند نكته مهم است كه بايد به آن توجه كرد :
1 - مفهوم « ركون »
- « ركون » از ماده « ركن » به معنى ستون و ديواره هايى است كه ساختمان يا اشياء ديگر را بر سر پا مىدارد ، و سپس به معنى اعتماد و تكيه كردن بر چيزى به كار رفته است .
گرچه مفسران معانى بسيارى براى اين كلمه در ذيل آيه آوردهاند ، ولى همه يا غالب آنها به يك مفهوم جامع و كلى باز مىگردد ، مثلا بعضى آن را به معنى « تمايل » و بعضى به معنى « همكارى » و بعضى به معنى « اظهار رضايت » يا « دوستى » و بعضى به معنى « خير خواهى و اطاعت » ذكر كردهاند كه همه اينها در مفهوم جامع اتكاء و اعتماد و وابستگى جمع است .
2 - در چه امورى نبايد به ظالمان تكيه كرد
- بديهى است كه در درجه اول نبايد در ظلمها و ستمگريهايشان شركت جست و از آنها كمك گرفت ، و در درجه بعد اتكاء بر آنها در آنچه مايه ضعف و ناتوانى جامعه اسلامى و از دست دادن استقلال و خودكفايى و تبديل شدن به يك عضو وابسته و ناتوان مىگردد بايد