پس از ذكر سر گذشت پيامبران و اقوام پيشين و رمز موفقيت و پيروزى آنها و پس از دلدارى و تقويت اراده پيامبر از اين طريق در آيه بعد ، مهمترين دستور را به پيغمبر اكرم ص مىدهد و مىگويد : « استقامت كن همانگونه كه به تو دستور داده شده است » ( * ( فَاسْتَقِمْ ) * ) .
استقامت در راه تبليغ و ارشاد كن ، استقامت در طريق مبارزه و پيكار كن ، استقامت در انجام وظائف الهى و پياده كردن تعليمات قرآن كن .
ولى اين استقامت نه به خاطر خوش آيند اين و آن باشد و نه از روى تظاهر و ريا ، و نه براى كسب عنوان قهرمانى ، نه براى بدست آوردن مقام و ثروت و كسب موفقيت و قدرت ، بلكه تنها به خاطر فرمان خدا و آن گونه كه به تو دستور داده شده است بايد باشد ( * ( كَما أُمِرْتَ ) * ) .
اما اين دستور تنها مربوط به تو نيست ، هم تو بايد استقامت كنى « و هم تمام كسانى كه از شرك به سوى ايمان باز گشتهاند و قبول دعوت اللَّه نمودهاند . »
( * ( وَمَنْ تابَ مَعَكَ ) * ) .
« استقامتى خالى از افراط و تفريط ، و زياده و نقصان ، استقامتى كه در آن طغيان وجود نداشته باشد » ( * ( وَلا تَطْغَوْا ) * ) .
« چرا كه خداوند از اعمال شما آگاه است » ، و هيچ حركت و سكون و سخن و برنامه اى بر او مخفى نمىماند ( * ( إِنَّه بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ) * ) .
آيه اى پر محتوا و طاقت فرسا .
در حديث معروفى از ابن عباس چنين مىخوانيم :
ما نزل على رسول اللَّه ( ص ) آية كانت اشد عليه و لا اشق من هذه الاية ، و لذلك قال لاصحابه حين قالوا له اسرع اليك الشيب يا رسول اللَّه ! شيبتنى هود و الواقعه
( 1 ) .
هامش
( 1 ) تفسير مجمع البيان جلد 5 صفحه 199 .