و از آنجا كه اين يك قانون كلى و عمومى است بلا فاصله مىفرمايد : در اين سرگذشتهاى عبرت انگيز و حوادث و شوم و دردناكى كه بر گذشتگان گذشت علامت و نشانه اى است براى يافتن راه حق ، براى كسانى كه از عذاب آخرت مىترسند « ( * ( إِنَّ فِي ذلِكَ لآيَةً لِمَنْ خافَ عَذابَ الآخِرَةِ ) * ) .
چرا كه دنيا در برابر سراى ديگر همه چيزش كوچك و ناچيز است حتى مجازاتها و عذابهايش و جهان ديگر از هر نظر وسيعتر مىباشد ، و آنها كه ايمان به رستاخيز دارند با ديدن هر يك از اين نمونهها در دنيا تكان مىخورند و عبرت مىگيرند و راه خود را باز مىيابند .
در پايان آيه اشاره به دو وصف از اوصاف روز قيامت كرده ، مىگويد :
« آن روزى است كه همه مردم براى آن جمع مىشوند » ( * ( ذلِكَ يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَه النَّاسُ ) * ) .
« و آن روزى است كه مشهود همگان است » ( * ( وَذلِكَ يَوْمٌ مَشْهُودٌ ) * ) .
اشاره به اينكه همانگونه كه قوانين و سنن الهى در اين جهان عمومى است اجتماع مردم در آن دادگاه نيز عمومى و حتى در يك زمان خواهد بود ، روزى است آشكار براى همه آن چنان كه تمام انسانها در آن حاضر مىشوند و آن را مىبينند .
جالب اينكه مىفرمايد : « * ( يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَه النَّاسُ ) * » و نمىگويد « فيه الناس » اين تعبير اشاره به آن است كه رستاخيز تنها ظرف اجتماع مردم نيست ، بلكه يك هدف است و يك مقصد كه انسانها در مسير تكاملى خود به سوى آن پيش مىروند .
در سوره « تغابن » آيه 9 نيز مىخوانيم : يَوْمَ يَجْمَعُكُمْ لِيَوْمِ الْجَمْعِ ذلِكَ يَوْمُ التَّغابُنِ : « در آن روز كه روز جمع و اجتماع است همه شما را گرد آورى مىكند و آن روزى است كه همه احساس غبن مىكنند » ! .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 230
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٣٠