و اشراف و شخصيتهاى قلابى كه اطراف قدرتهاى ستمگر را مىگيرند ، اطلاق شده .
اما اطرافيان فرعون كه با قيام موسى ، منافع نامشروع خود را در خطر مىديدند ، حاضر نشدند در برابر او و معجزات و منطقش تسليم گردند « لذا از فرمان فرعون پيروى كردند » ( * ( فَاتَّبَعُوا أَمْرَ فِرْعَوْنَ ) * ) .
« اما فرمان فرعون هرگز ضامن سعادت آنها و مايه رشد و نجات نبود » ( * ( وَما أَمْرُ فِرْعَوْنَ بِرَشِيدٍ ) * ) .
البته اين موفقيت براى فرعون به سادگى بدست نيامد ، او از هر گونه نيرنگ و توطئه و نيرويى براى پيشرفت اهداف خود و شوراندن مردم بر ضد موسى ع استفاده مىكرد و در اين راه حتى هيچ نكته روانى را از نظر دور نمىداشت .
گاهى مىگفت : « موسى مىخواهد سرزمينهاى شما را بگيرد و شما را كه صاحبان اصلى آنها هستيد بيرون كند ، يُرِيدُ أَنْ يُخْرِجَكُمْ مِنْ أَرْضِكُمْ ( سوره اعراف آيه 110 ) .
گاهى احساس مذهبى قوم خود را تحريك مىكرد و مىگفت : من از اين مرد مىترسم كه آئين شما را دگرگون سازد إِنِّي أَخافُ أَنْ يُبَدِّلَ دِينَكُمْ ( سوره غافر آيه 26 ) .
من از اين مىترسم او سرزمين شما را به فساد بكشد أَوْ أَنْ يُظْهِرَ فِي الأَرْضِ الْفَسادَ ( سوره غافر آيه 26 ) .
و گاهى به موسى تهمت مىزد ، و زمانى تهديد مىكرد و بار ديگر قدرت و شوكت خود را به رخ مردم مصر مىكشيد و زمانى ادعاى رهبرى داهيانه اى كه ضامن خير و صلاحشان است داشت .
از آنجا كه روز رستاخيز هر قوم و ملت و گروهى با رهبر خويش ، وارد محشر مىشوند و پيشوايان اين جهان ، پيشوايان آن جهانند ، فرعون نيز كه رهبر گمراهان عصر خود بود ، در پيشاپيش قومش وارد اين صحنه مىشود
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 224
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٢٤