و عصيان و سركشى وا دارد « ( * ( وَيا قَوْمِ لا يَجْرِمَنَّكُمْ شِقاقِي ) * ) .
« مبادا همان بلاها و مصائب و رنجها و مجازاتهايى كه به قوم نوح يا قوم هود يا قوم صالح رسيد به شما هم برسد » ( * ( أَنْ يُصِيبَكُمْ مِثْلُ ما أَصابَ قَوْمَ نُوحٍ أَوْ قَوْمَ هُودٍ أَوْ قَوْمَ صالِحٍ ) * ) .
« حتى قوم لوط با آن بلاى عظيم يعنى زير و رو شدن شهرهايشان و سنگباران شدن از شما چندان دور نيستند » ( * ( وَما قَوْمُ لُوطٍ مِنْكُمْ بِبَعِيدٍ ) * ) .
نه زمان آنها از شما چندان فاصله دارد ، و نه مكان زندگيشان و نه اعمال و گناهان شما از گناهان آنان دست كمى دارد ! .
البته « مدين » كه مركز قوم شعيب بود از سرزمين قوم لوط فاصله زيادى نداشت ، چرا كه هر دو از مناطق شامات بودند ، و از نظر زمانى هر چند فاصله داشتند اما فاصله آنها نيز آن چنان نبود كه تاريخشان به دست فراموشى سپرده شده باشد ، و اما از نظر عمل هر چند ميان انحرافات جنسى قوم لوط و انحرافات اقتصادى قوم شعيب ، ظاهرا فرق بسيار بود ، ولى هر دو در توليد فساد ، در جامعه و به هم ريختن نظام اجتماعى و از ميان بردن فضائل اخلاقى و اشاعه فساد با هم شباهت داشتند ، به همين جهت گاهى در روايات مىبينم كه يك درهم ربا كه طبعا مربوط به مسائل اقتصادى است با زنا كه يك آلودگى جنسى است مقايسه شده است ( 1 ) .
هامش
( 1 ) ذكر اين نكته نيز لازم است كه جمله * ( لا يَجْرِمَنَّكُمْ ) * به دو معنى آمده است ، يكى به معنى لا يحملنكم يعنى شما را وادار نكند ، در اين صورت آيه از نظر تركيب چنين خواهد بود كه « لا يجرمن » فعل و « شقاق » فاعل و « كم » مفعول و « ان يصيبكم » كه معنى مصدر را دارد مفعول دوم است ، و در اين صورت معنى آيه چنين مىشود : اى قوم من مخالفت با من شما را وادار نكند كه سرنوشتى همچون سرنوشت قوم نوح و مانند آنها را پيدا كنيد .
احتمال دوم اين است كه بمعنى « شما را به گناه نكشاند » بوده باشد ، در اين صورت « يجرمن » فعل و « شقاق » فاعل و « كم » مفعول است و « * ( أَنْ يُصِيبَكُمْ ) * » نتيجه آن است ، و معنى آيه همان خواهد شد كه ما در متن آوردهايم .