و آبرو و ناموس و جان مردم ! .
جمله « * ( لا تَعْثَوْا ) * » به معنى فساد نكنيد است بنا بر اين ذكر « مفسدين » بعد از آن به خاطر تاكيد هر چه بيشتر روى اين مساله است .
دو آيه فوق اين واقعيت را به خوبى منعكس مىكند كه بعد از مساله اعتقاد به توحيد و ايدئولوژى صحيح ، يك اقتصاد سالم از اهميت ويژه اى برخوردار است ، و نيز نشان مىدهد كه بهمريختگى نظام اقتصادى سرچشمه فساد وسيع در جامعه خواهد بود .
سرانجام به آنها گوشزد كرد كه افزايش كميت ثروت - ثروتى كه از راه ظلم و ستم و استثمار ديگران بدست آيد - سبب بىنيازى شما نخواهد بود ، بلكه « سرمايه حلالى كه براى شما باقى مىماند هر چند كم و اندك باشد اگر ايمان به خدا و دستورش داشته باشيد بهتر است » ( * ( بَقِيَّتُ اللَّه خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ) * ) .
تعبير به « بقية اللَّه » يا به خاطر آن است كه سود حلال اندك چون به فرمان خدا است « بقية اللَّه » است .
و يا اينكه تحصيل حلال باعث دوام نعمت الهى و بقاى بركات مىشود .
و يا اينكه اشاره به پاداش و ثوابهاى معنوى است كه تا ابد باقى مىماند هر چند دنيا و تمام آنچه در آن است فانى شود ، آيه 46 سوره كهف وَالْباقِياتُ الصَّالِحاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَواباً وَخَيْرٌ أَمَلًا نيز اشاره به همين است .
و تعبير به * ( إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ) * ( اگر ايمان داشته باشيد ) اشاره به اين است كه اين واقعيت را تنها كسانى درك مىكنند كه ايمان به خدا و حكمت او و فلسفه فرمانهايش داشته باشند .
در روايات متعددى مىخوانيم كه بقية اللَّه تفسير به وجود « مهدى ع » يا بعضى از امامان ديگر شده است ، از جمله در كتاب اكمال الدين از امام باقر
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 203
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٠٣