چنين فرزندى را براى ابراهيم خواهد آورد ولى تعجب كرد كه مگر ممكن است پير زنى در اين سن و سال براى شوهر پيرش فرزند بياورد ، لذا با تعجب از آنها سؤال كرد و آنها صريحا به او گفتند كه آرى اين فرزند از تو خواهد شد ، دقت در آيات سوره ذاريات نيز اين معنى را تاييد مىكند .
قابل توجه اينكه بعضى از مفسران اصرار دارند كه « ضحكت » را در اينجا از ماده « ضحك » ( بر وزن درك ) به معنى عادت زنانه بوده باشد و گفتهاند درست در همين لحظه بود كه ساره در آن سن زياد و بعد از رسيدن به حد ياس ، بار ديگر عادت ماهيانه را كه نشانه امكان تولد فرزند بود پيدا كرد و لذا وقتى او را بشارت به تولد اسحاق دادند كاملا توانست اين مساله را باور كند ، آنها به اين استدلال كردهاند كه در لغت عرب اين جمله گفته مىشود ضحكت الارانب يعنى « خرگوشها عادت شدند » ! ولى اين احتمال از جهات مختلفى بعيد است ، زيرا اولا شنيده نشده است كه اين ماده در مورد انسان در لغت عرب به كار رفته باشد ، و لذا راغب در كتاب مفردات هنگامى كه اين معنى را ذكر مىكند ، صريحا مىگويد كه اين تفسير جمله « فضحكت » نيست آن گونه كه بعضى از مفسران پنداشتهاند ، بلكه معنى جمله همان معنى خنديدن است ولى مقارن حالت خنده عادت ماهانه نيز به او دست داد ، و اين دو با هم اشتباه شده است .
ثالثا اگر اين جمله به معنى پيدا شدن آن حالت زنانه بوده باشد نبايد ساره بعد از آن از بشارت به اسحاق تعجب كند چرا كه با وجود اين حالت ، فرزند آوردن عجيب نيست ، در حالى كه از جملههاى بعد در همين آيه استفاده مىشود كه او نه تنها تعجب كرده بلكه صدا زد : واى بر من مگر ممكن است من پير زن فرزند آوردم ؟ ! به هر حال اين احتمال در تفسير آيه بسيار بعيد به نظر مىرسد .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 171
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٧١