تفسير : باديه نشينان سنگدل و با ايمان
در اين آيات سه گانه - به تناسب بحثهايى كه در باره منافقان مدينه گذشت - پيرامون حال منافقان باديه نشين ، و نشانهها و افكار آنها ، و همچنين در باره مؤمنان مخلص و راستين باديه گفتگو شده است .
شايد به اين علت كه به مسلمانان هشدار دهد چنين نپندارند كه منافقان تنها همان گروهى هستند كه در شهرند ، بلكه منافقان باديه نشين از آنها خشنترند ، و به گواهى تاريخ اسلام ، مسلمانان بارها مورد هجوم اين گروه واقع شده بودند ، مبادا پيروزيهاى پى در پى لشكر اسلام سبب شود كه آنها اين خطر را ناديده بگيرند .
به هر حال در آيه نخست مىفرمايد : « اعراب باديه نشين ( به حكم دورى از تعليم و تربيت و نشنيدن آيات الهى و سخنان پيامبر ص ) كفر و نفاقشان شديدتر است » ( * ( الأَعْرابُ أَشَدُّ كُفْراً وَنِفاقاً ) * ) .
« و باز به همين دليل ، به جهل و بىخبرى از حدود فرمانها و احكامى كه خدا بر پيامبرش نازل كرده است سزاوارترند » ( * ( وَأَجْدَرُ أَلَّا يَعْلَمُوا حُدُودَ ما أَنْزَلَ اللَّه عَلى رَسُولِه ) * ) .
« اعراب » از كلماتى است كه معنى جمعى دارد ، اما مفردى براى آن از نظر لغت عرب نيست و چنان كه ائمه لغت مانند مؤلف « قاموس » و « صحاح » و « تاج العروس » و ديگران گفتهاند اين كلمه تنها به عربهاى باديه نشين اطلاق مىشود ، و به هنگامى كه بخواهند معنى مفرد را ادا كنند ، همين كلمه را با ياء نسبت ، به صورت « اعرابى » مىگويند .
بنا بر اين به خلاف آنچه بسيارى تصور مىكنند ، اعراب جمع عرب نيست