شان نزول :
بعضى از مفسران مىگويند اين آيات درباره گروهى از منافقان كه تعدادشان بالغ بر هشتاد نفر مىشد نازل گرديد زيرا به هنگامى كه پيامبر ص از تبوك بازگشت دستور داد هيچكس با آنها مجالست نكند و سخن نگويد و آنها كه خود را در فشار شديد اجتماعى ديدند در مقام عذر خواهى برآمدند ، آيات فوق نازل شد و وضع آنها را مشخص ساخت .
تفسير : به عذرها و سوگندهاى دروغينشان اعتنا نكنيد
اين سلسله از آيات هم چنان پيرامون اعمال شيطانى منافقان سخن مىگويد ، و پرده از روى كارهايشان ، يكى پس از ديگرى ، برمىدارد ، و به مسلمانان هشدار مىدهد فريب اعمال رياكارانه و سخنان ظاهرا دلپذير آنها را نخورند .
در آيه نخست مىگويد : « هنگامى كه شما ( از جنگ تبوك ) به مدينه باز مىگرديد ، منافقان به سراغ شما مىآيند و عذر خواهى مىكنند » ( * ( يَعْتَذِرُونَ إِلَيْكُمْ إِذا رَجَعْتُمْ إِلَيْهِمْ ) * ) .
از تعبير يعتذرون كه فعل مضارع است چنين برمىآيد كه قبلا خداوند پيامبر و مسلمانان را از اين موضوع آگاه كرد كه منافقان دروغگو ، به عنوان عذر خواهى ، به زودى نزد آنها خواهند آمد لذا طرز پاسخگويى آنها را نيز به مسلمانان تعليم داد .
در اينجا روى سخن را به پيامبرش به عنوان رهبر مسلمين كرده ، مىگويد :
« به منافقان بگو عذر خواهى مكنيد ، ما هرگز به سخنان شما ايمان نخواهيم آورد »