محكمترى در برابر آنها اتخاذ كند تا براى هميشه فكر نفاق و منافقگرى از مغزهاى ديگران برچيده شود ، و منافقان نيز بدانند در جامعه اسلامى محلى براى آنها وجود نخواهد داشت .
لذا مىفرمايد : « بر هيچيك از آنها ( منافقان ) كه از دنيا مىروند نماز مگزار » ! ( * ( وَلا تُصَلِّ عَلى أَحَدٍ مِنْهُمْ ماتَ أَبَداً ) * ) .
« و هيچگاه در كنار قبر او براى طلب آمرزش و استغفار نايست » ( * ( وَلا تَقُمْ عَلى قَبْرِه ) * ) .
در حقيقت اين يك نوع مبارزه منفى ، و در عين حال مؤثر ، در برابر گروه منافقان است ، زيرا به جهاتى كه در گذشته گفتيم ، پيامبر ص نمىتوانست رسما دستور قتل آنها و پاكسازى محيط جامعه اسلامى را از اين طريق صادر كند ، ولى مبارزات منفى به حد كافى در بى اعتبار ساختن آنان ، و انزوا و طردشان از جامعه اسلامى ، اثر مىگذارد .
زيرا مىدانيم يك فرد مؤمن راستين ، هم در حال حيات و هم پس از مرگ محترم است ، به همين دليل در برنامههاى اسلامى دستور غسل و كفن و نماز و دفن او داده شده است كه با احترام هر چه بيشتر ، با تشريفات خاصى ، او را به خاك بسپارند ، و حتى پس از دفن در كنار قبر او بيايند و براى گناهان و لغزشهاى احتمالى او از خداوند طلب بخشش كنند .
عدم انجام اين مراسم در باره يك فرد به معنى طرد او از جامعه اسلامى است ، و اگر اين طرد كننده ، شخص پيامبر ص بوده باشد ، ضربه اى سخت و سنگين به حيثيت چنين فرد مطرودى وارد خواهد آمد ، در حقيقت اين يك برنامه مبارزه حساب شده در برابر گروه منافقان در آن زمان بود كه امروز هم مسلمانان بايد از روشهاى مشابه آن استفاده كنند .
يعنى ما دام كه افراد اظهار اسلام مىكنند و به ظواهر اسلام پاى بندند بايد
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 68
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٦٨