رفتار و افكار آنها است ، تا مسلمانان به روشنى اين گروه را بشناسند و تحت تاثير نقشههاى شوم آنان قرار نگيرند .
نخست مىفرمايد « آنها كه در ( تبوك ) از شركت در جهاد تخلف جستند ، و با عذرهاى واهى در خانههاى خود نشستند ، و به گمان خود سلامت را بر خطرات ميدان جنگ ترجيح دادند ، از اين عملى كه بر ضد رسول خدا ص مرتكب شدند ، خوشحالند » ( * ( فَرِحَ الْمُخَلَّفُونَ بِمَقْعَدِهِمْ خِلافَ رَسُولِ اللَّه ) * ) .
« و از اينكه در راه خدا با مال و جان خود جهاد كنند و به افتخارات بزرگ مجاهدان نائل گردند كراهت داشتند » ( * ( وَكَرِهُوا أَنْ يُجاهِدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّه ) * ) .
آنها به تخلف خودشان از شركت در ميدان جهاد قناعت نكردند ، بلكه با وسوسههاى شيطانى كوشش داشتند ، ديگران را نيز دلسرد يا منصرف سازند « و به آنها گفتند : در اين گرماى سوزان تابستان به سوى ميدان نبرد حركت نكنيد » ( * ( وَقالُوا لا تَنْفِرُوا فِي الْحَرِّ ) * ) .
در حقيقت آنها مىخواستند هم اراده مسلمانان را تضعيف كنند ، و هم شريكهاى بيشترى براى جرمشان فراهم سازند .
سپس قرآن روى سخن را به پيامبر ص كرده و با لحن قاطع و كوبنده اى به آنها چنين پاسخ مىگويد : « به آنها بگو آتش سوزان دوزخ از اين هم گرمتر و سوزانتر است اگر بفهمند » ! ( * ( قُلْ نارُ جَهَنَّمَ أَشَدُّ حَرًّا لَوْ كانُوا يَفْقَهُونَ ) * ) ولى افسوس كه بر اثر ضعف ايمان ، و عدم درك كافى ، توجه ندارند كه چه آتش سوزانى در انتظار آنها است ، آتشى كه يك جرقه كوچكش از آتشهاى دنيا سوزنده تر است .
دو آيه بعد اشاره به اين مىكند كه آنها به گمان اينكه پيروزى بدست
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 63
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٦٣