در حالى كه او نه مفهوم « جزيه » را فهميده بود ، و نه مفهوم زكات را ، و يا فهميده بود اما دنيا پرستى اجازه بيان حقيقت و اظهار حق به او نميداد ، بهر حال هنگامى كه پيامبر ص سخن او را شنيد فرمود : يا ويح ثعلبه ! يا ويح ثعلبه ! « واى بر ثعلبه اى واى بر ثعلبه » ! و در اين هنگام آيات فوق نازل شد .
شان نزولهاى ديگرى نيز براى آيات فوق نقل شده كه كم و بيش با داستان ثعلبه مشابه است ، و از مجموع شان نزولهاى فوق ، و مضمون آيات ، چنين استفاده مىشود كه شخص يا اشخاص مزبور در آغاز در صف منافقان نبودند ، ولى به خاطر همين گونه اعمال به آنها پيوستند .
تفسير : منافقان كم ظرفيتند
اين آيات ، در حقيقت روى يكى ديگر از صفات زشت منافقان انگشت مىگذارد و آن اينكه : به هنگام ضعف و ناتوانى و فقر و پريشانى ، چنان دم از ايمان مىزنند كه هيچكس باور نمىكند آنها روزى در صف منافقان قرار گيرند ، و حتى شايد آنهايى را كه داراى امكانات وسيع هستند مذمت مىكنند كه چرا از امكاناتشان به نفع مردم محروم استفاده نمىكنند ؟
اما همين كه خودشان به نوايى برسند چنان دست و پاى خود را گم كرده و غرق دنيا پرستى مىشوند كه همه عهد و پيمانهاى خويش را با خدا به دست فراموشى مىسپارند ، گويا به كلى تغيير شخصيت داده ، و درك و ديد ديگرى پيدا مىكنند ، و همين كم ظرفيتى كه نتيجه اش دنيا پرستى و بخل و امساك و خود خواهى است روح نفاق را چنان در آنان متمركز مىسازد كه راه بازگشت را به روى آنان مىبندد ! در آيه نخست مىگويد : « بعضى از منافقان كسانى هستند كه با خدا پيمان