نمىدانست كه فرعون غاصب و غارتگر و ظالم و مفسد است ، آيا خدمتگزاران چنين دستگاهى شريك در ظلم و فساد او نبودند ؟ و آيا ممكن بود عمل آنها يك عمل صحيح و الهى باشد ؟ هرگز نه ، بنا بر اين پيدا بود كه خداوند اين تلاش مفسدانه را باطل خواهد كرد .
آيا تعبير به « سيبطله » ( خداوند به زودى آن را باطل مىكند ) دليل بر اين است كه سحر واقعيت دارد اما خدا مىتواند آن را ابطال كند ؟ و يا اينكه منظور از اين جمله آن است كه خداوند باطل بودن آن را آشكار مىسازد ؟
آيه 116 سوره اعراف مىگويد سحر ساحران در چشمهاى مردم اثر گذاشت و آنها را به وحشت افكند ( فَلَمَّا أَلْقَوْا سَحَرُوا أَعْيُنَ النَّاسِ وَاسْتَرْهَبُوهُمْ ) ولى اين تعبير منافات با آن ندارد كه آنها با يك سلسله وسائل مرموز آن چنان كه در مفهوم و معنى لغوى « سحر » افتاده است ، مخصوصا با استفاده از خواص فيزيكى و شيميايى اجسام مختلف ، يك رشته حركات واقعى در آن طنابها و عصاها ايجاد كرده باشند ، ولى مطمئنا اين طنابها و عصاها موجودات زنده اى آن چنان كه در چشم ظاهر بينان جلوه مىكرد نبودند ، چنان كه قرآن در سوره طه آيه 66 مىگويد : فَإِذا حِبالُهُمْ وَعِصِيُّهُمْ يُخَيَّلُ إِلَيْه مِنْ سِحْرِهِمْ أَنَّها تَسْعى : « در آن هنگام طنابها و عصاهاى جادوگران بر اثر سحر خيال مىشد كه موجودات زنده اى است و مىدود » ! بنا بر اين بخشى از تاثير سحر واقعيت دارد و بخشى وهم و خيال است .
و در آخرين آيه مىفرمايد : موسى به آنها گفت در اين درگيرى و مبارزه مطمئنا پيروزى با ما است ، چرا كه « خداوند وعده داده است كه حق را آشكار سازد و بوسيله منطق كوبنده و معجزات قاهره پيامبرانش ، مفسدان و باطلگرايان را رسوا كند ، هر چند مجرمانى همچون فرعون و ملأش اكراه داشته باشند » ( * ( وَيُحِقُّ اللَّه الْحَقَّ بِكَلِماتِه وَلَوْ كَرِه الْمُجْرِمُونَ ) * ) .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 363
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٦٣