يعنى به فرض كه دليل روشن نخست را نپذيريد ، بالآخره اين حقيقت را نمىتوانيد انكار كنيد كه گفتار شما يك تهمت و قول به غير علم است .
در آيه بعد سرانجام شوم افترا و تهمت بر خدا را بازگو مىكند :
روى سخن را متوجه پيامبرش كرده مىگويد : « به آنها بگو : كسانى كه بر خدا افترا مىبندند و دروغ مىگويند هرگز روى رستگارى را نخواهند ديد » ( * ( قُلْ إِنَّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّه الْكَذِبَ لا يُفْلِحُونَ ) * ) .
فرضا كه آنها بتوانند با دروغها و افتراهاى خود چند صباحى به مال و منال دنيا برسند « اين تنها يك متاع زودگذر اين جهان است ، سپس به سوى ما باز - مىگردند و ما عذاب شديد را در مقابل كفرشان به آنها مىچشانيم » ( * ( مَتاعٌ فِي الدُّنْيا ثُمَّ إِلَيْنا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ نُذِيقُهُمُ الْعَذابَ الشَّدِيدَ بِما كانُوا يَكْفُرُونَ ) * ) .
در واقع اين آيه و آيه قبل دو نوع مجازات براى اين دروغگويان كه به خدا نسبت نارواى اختيار فرزند مىدهند بيان مىكند يكى اينكه هيچگاه اين دروغ و تهمت مايه فلاح و رستگارى آنها نيست ، و هرگز آنان را به هدفشان نمىرساند ، بلكه در بيراههها سرگردان مىشوند و بدبختى و شكست دامنشان را مىگيرد .
ديگر اينكه فرضا كه با اين حرفها چند روزى مردم را اغفال كنند و از آئين بت پرستى به نوايى برسند ، ولى اين تمتع و بهره گيرى دوام و بقايى ندارد و عذاب جاودان الهى در انتظار آنها است .
در آيات فوق به مفهوم چند كلمه بايد درست توجه كرد :
1 - كلمه « سلطان » در اينجا به معنى دليل است ، اين كلمه از كلمه دليل هم
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 347
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٤٧