در آيه بعد دليل سومى بر اصالت قرآن ذكر كرده مىگويد : « آنها مىگويند اين قرآن را پيامبر ص به دروغ به خدا نسبت داده ، به آنها بگو اگر راست مىگوئيد شما هم مثل يك سوره از آن را بياوريد ، و از هر كس مىتوانيد غير از خدا براى همكارى دعوت كنيد » ( ولى هرگز توانايى بر اين كار را نخواهيد داشت ، به همين دليل ثابت مىشود كه اين وحى آسمانى است ) ( * ( أَمْ يَقُولُونَ افْتَراه قُلْ فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِثْلِه وَادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّه إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ) * ) .
اين آيه از جمله آياتى است كه با صراحت اعجاز قرآن را بيان مىكند نه تنها همه قرآن را بلكه حتى اعجاز يك سوره را ، و از همه جهانيان بدون استثناء دعوت مىكند كه اگر معتقديد اين آيات از طرف خدا نيست همانند آن و يا لا اقل همانند يك سوره آن را بياوريد .
و همانگونه كه در جلد اول در ذيل آيه 23 سوره بقره بيان كرديم ، در آيات قرآن گاهى « تحدى » يعنى دعوت به مبارزه نسبت به مجموع قرآن و گاهى به ده سوره و گاهى به يك سوره شده است و اين نشان مىدهد كه جزء و كل قرآن همه اعجاز است .
و از آنجا كه سوره معينى ذكر نشده هر سوره از قرآن را نيز شامل مىشود .
البته شك نيست كه اعجاز قرآن منحصر به جنبه فصاحت و بلاغت و شيرينى بيان و رسايى تعبيرات - آن چنان كه گروهى از قدماى مفسرين فكر كردهاند - نيست ، بلكه علاوه بر اينها از نظر بيان معارف دينى ، و علومى كه تا آن روز شناخته نشده بود ، و بيان احكام و قوانين ، و ذكر تواريخ پيشين پيراسته از هر گونه خطا و خرافات ، و عدم وجود تضاد و اختلاف در آن ، نيز جنبه اعجاز دارد ( 1 ) .
هامش
( 1 ) براى شرح بيشتر به جلد اول صفحه 83 به بعد و كتاب قرآن و آخرين پيامبر « مراجعه فرمائيد .