از روى علم و عمد و بر خلاف عقل و و جدان سر از اطاعت پيچيدهاند صادر شده كه آنها ايمان نياورند « ( * ( كَذلِكَ حَقَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِينَ فَسَقُوا أَنَّهُمْ لا يُؤْمِنُونَ ) * ) ( 1 ) .
در واقع اين خاصيت اعمال نادرست و مستمر آنها است كه قلبشان را چنان تاريك و روحشان را چنان آلوده مىكند كه با وضوح و روشنى حق آن را نمىبينند و به بيراهه مىروند .
بنا بر اين آيه فوق هيچگونه دلالت بر مساله جبر ندارد ، بلكه اشاره به آثار اعمال خود انسان مىباشد ولى شك نيست كه اين اعمال چنان خاصيتى را به فرمان خدا دارد .
درست مثل اين است كه به كسى بگوئيم صد بار به تو گفتيم گرد مواد مخدر و مشروبات الكلى مگرد ، اكنون كه گوش ندادى و شديدا معتاد شدى ، محكوم به اين هستى كه مدتها در بدبختى بمانى .
هامش
( 1 ) كاف تشبيه در اينجا اشاره به مطلبى است كه در آخرين جمله آيه قبل ذكر شده است و معنى آيه چنين است « كما انه ليس * ( بَعْدَ الْحَقِّ إِلَّا الضَّلالُ ) * * ( كَذلِكَ حَقَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ ) * » .