( * ( وَما كانَ الْمُؤْمِنُونَ لِيَنْفِرُوا كَافَّةً فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ ) * ) .
« و به هنگامى كه ياران مجاهدشان از ميدان بازگشتند احكام و فرمانهاى الهى را به آنها تعليم دهند و از مخالفت آن انذارشان نمايند » ( * ( وَلِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ ) * ) .
« باشد كه اين برنامه موجب شود كه آنها از مخالفت فرمان خدا بپرهيزند و وظائف خويش را انجام دهند » ( * ( لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ ) * ) .
در اينجا به چند نكته بايد توجه كرد :
1 - آنچه در تفسير آيه گفته شد علاوه بر اينكه با شان نزول معروف آن سازگار است ، با ظاهر جملههاى آيه نيز از هر تفسير ديگر موافقتر است ، تنها چيزى كه در آن است ، اين است كه بايد جمله « لتبقى طائفة » بعد از « * ( مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ ) * طائفة » در تقدير گرفته شود ، يعنى از هر فرقه اى گروهى بروند ، و گروه ديگرى بمانند ، و البته اين موضوع با توجه به قرائن موجود در آيه مشكلى ايجاد نخواهد كرد ( دقت كنيد ) .
ولى بعضى از مفسران احتمال دادهاند كه در آيه هيچگونه تقديرى وجود ندارد ، و منظور آن است كه گروهى از مسلمانان به عنوان واجب كفايى به ميدان جهاد بروند ، و در صحنه جهاد به تعليمات اسلام آشنا شوند ، و پيروزى مسلمانان را بر دشمنان كه نمونه اى از آثار عظمت و حقانيت اين آئين است با چشم خود ببينند ، و به هنگام مراجعت به دوستان خود گوشزد كنند ( 1 ) .
هامش
( 1 ) اين تفسير را طبرى طبق نقل قرطبى در تفسيرش انتخاب كرده ، و جمعى از مفسران نيز به عنوان احتمال آن را ذيل آيه آوردهاند .