على ع در آن شركت نكرد .
اين اقدام پيامبر ص يك اقدام بسيار بجا و ضرورى بود ، زيرا بسيار محتمل بود بعضى از بازماندگان مشركان و يا منافقان مدينه كه ببهانه هايى از شركت در ميدان تبوك سر باز زده بودند ، از غيبت طولانى پيامبر ص و سربازانش استفاده كنند ، و به مدينه حمله ور شوند ، زنان و كودكان را بكشند و مدينه را ويران سازند ، ولى وجود على ع در مدينه سد نيرومندى در برابر توطئههاى آنها بود .
بهر حال هنگامى كه پيامبر ص به تبوك رسيد اثرى از سپاهيان روم نديد ، گويا به هنگامى كه از حركت سپاه عظيم اسلام با آن شهامت و شجاعت عجيبى كه در جنگها نشان داده بودند و كم و بيش به گوش روميان رسيده بود با خبر شدند ، صلاح در اين ديدند كه ارتش خويش را به درون كشور فرا خوانده چنين وانمود كنند كه خبر تمركز ارتش روم در مرزها به قصد حمله به مدينه ، شايعه بىاساسى بيش نبوده است ، چرا كه از دست زدن به چنين جنگ خطرناكى كه مستمسك و مجوزى نيز نداشت وحشت داشتند .
ولى حضور سپاه اسلام با اين سرعت در ميدان تبوك چند درس به دشمنان اسلام داد :
اولا - اين موضوع به ثبوت رسيد كه روحيه جنگى سربازان اسلام آن چنان قوى است كه از درگيرى با نيرومندترين ارتش آن زمان نيز بيمى ندارد .
ثانيا - بسيارى از قبائل و امراى اطراف تبوك به خدمت پيامبر ص آمدند و پيمان عدم تعرض با پيامبر ص امضا كردند و فكر مسلمانان از ناحيه آنان آسوده شد .
ثالثا - امواج اسلام به داخل مرزهاى امپراطورى روم نفوذ كرد و به عنوان يك واقعه مهم روز اين صدا همه جا پيچيد ، و زمينه را براى توجه روميان
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 177
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٧٧