گيرد ، و يا آن چنان زكات را به او بپردازند كه شخصيتش در هم شكسته شود ، بلكه به عكس بايد همچون بنده خاضعى در مقابل ولى نعمت خود شرط ادب را در اداى زكات و رساندن به اهلش رعايت كنند .
در روايتى كه از پيامبر ص نقل شده ميخوانيم (
ان الصدقة تقع فى يد اللَّه قبل ان تصل الى يد السائل
) : « صدقه پيش از آنكه در دست نيازمند قرار بگيرد به دست خدا مىرسد » ! ( 1 ) در حديث ديگرى از امام سجاد نقل شده كه
ان الصدقة لا تقع فى يد العبد حتى تقع فى يد الرب
« صدقه در دست بنده نمىافتد مگر اينكه قبلا در دست خدا قرار بگيرد » ( نخست به دست خدا و بعد به دست بنده مىرسد ) ( 2 ) .
حتى در روايتى تصريح شده كه همه اعمال اين آدمى را فرشتگان تحويل مىگيرند جز صدقه كه مستقيما به دست خدا مىرسد ! ( 3 ) اين مضمون كه با عبارات گوناگون در روايات اهل بيت ع خوانديم از طرق اهل تسنن نيز از پيامبر ص با تعبير ديگرى نقل شده است در صحيح مسلم و بخارى چنين آمده است
ما تصدق احدكم به صدقه من كسب حلال طيب - و لا يقبل اللَّه الا الطيب - الا اخذها الرحمن بيمينه و ان كانت تمرة فتربوا فى كف الرحمن حتى تكون اعظم من الجبل
: « هيچ كس از شما صدقه اى از در آمد حلالى نمىپردازد - و البته خداوند جز حلال قبول نمىكند - مگر اينكه خداوند با دست راست خود آن را مىگيرد حتى اگر يك دانه خرما باشد ، سپس در دست خدا نمو مىكند تا بزرگتر از كوه شود ( 4 ) .
هامش
( 1 ) مجمع البيان ذيل آيه مورد بحث .
( 2 ) تفسير عياشى ( طبق نقل تفسير صافى ذيل آيه فوق ) .
( 3 ) تفسير عياشى ( طبق نقل تفسير برهان ذيل آيه فوق ) .
( 4 ) تفسير المنار جلد 11 صفحه 33 ( اين حديث از طرف اهل بيت از امام صادق ( ع ) نيز نقل شده به جلد 96 بحار الانوار صفحه 134 چاپ جديد مراجعه شود ) .