اولى بايد اين شرط در خود صحابه بوده باشد .
و به تعبير ديگر خداوند در آيه فوق ميگويد : رضايت و خشنودى او شامل حال همه مهاجران و انصار نخستين كه داراى برنامه صحيح بودند و همه پيروان آنها است ، نه اينكه مىخواهد مهاجران و انصار را چه خوب باشند و چه بد ، مشمول رضايت خود قرار دهد ، اما تابعان را با قيد و شرط خاصى بپذيرد .
ثانيا - اين موضوع با دليل عقل به هيچوجه سازگار نيست ، زيرا عقل هيچگونه امتيازى براى ياران پيامبر ص بر ديگران قائل نمىباشد ، چه تفاوتى ميان ابو جهلها و كسانى است كه نخست ايمان آوردند ، سپس از آئين او منحرف شدند .
و چرا كسانى كه سالها و قرنها بعد از پيامبر ص قدم به اين جهان گذاردند و فداكاريها و جانبازيهاى آنها در راه اسلام كمتر از ياران نخستين پيامبر ص نبود ، بلكه اين امتياز را داشتند كه پيامبر ص را ناديده ، شناختند ، و به او ايمان آوردند ، مشمول اين رحمت و رضايت الهى نباشند .
قرآنى كه مىگويد : گرامىترين شما نزد خدا پرهيزكارترين شما است ، چگونه اين تبعيض غير منطقى را مىپسندد ؟ قرآنى كه در آيات مختلفش به ظالمان و فاسقان لعن مىكند و آنها را مستوجب عذاب الهى مىشمرد ، چگونه اين « مصونيت غير منطقى صحابه » را در برابر كيفر الهى مىپسندد ؟ آيا اين گونه لعنها و تهديدهاى قرآن قابل استثناء است ، و گروه خاصى از آن خارجند ؟ چرا و براى چه ؟ ! .
از همه گذشته آيا چنين حكمى به منزله چراغ سبز دادن به صحابه نسبت به هر گونه گناه و جنايت محسوب نمىشود ؟
ثالثا - اين حكم با متون تاريخ اسلامى به هيچوجه سازگار نيست ، زيرا بسيار كسان بودند كه روزى در رديف مهاجران و انصار بودند ، و سپس از راه خود
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 109
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٠٩