از برنامه و اهداف پيشگامان اسلام پيروى كردند شامل مىشود .
توضيح اينكه بر خلاف آنچه بعضى فكر مىكنند مساله « هجرت » و همچنين « نصرت » كه دو مفهوم سازنده اسلامى است ، محدود به زمان پيامبر ص نيست بلكه امروز نيز اين دو مفهوم در شكلهاى ديگرى وجود دارد ، و فردا نيز وجود خواهد داشت ، بنا بر اين تمام كسانى كه به نحوى در مسير اين دو برنامه قرار مىگيرند در مفهوم تابعين به احسان داخلند .
منتها مهم آنست كه توجه داشته باشيم قرآن با ذكر كلمه « احسان » تاكيد مىكند كه پيروى و تبعيت از پيشگامان در اسلام نبايد در دائره حرف و ادعا ، و يا حتى ايمان بدون عمل خلاصه شود ، بلكه بايد اين پيروى يك پيروى فكرى و عملى و همه جانبه بوده باشد .
3 - نخستين مسلمان چه كسى بود ؟
در اينجا بيشتر مفسران به تناسب بحث آيه فوق اين سؤال را مطرح كردهاند كه نخستين كسى كه اسلام آورد و اين افتخار بزرگ در تاريخ به نام او ثبت شد چه كسى است ؟
در پاسخ اين سؤال همه متفقا گفتهاند نخستين كسى كه از زنان مسلمان شد « خديجه » همسر وفادار و فدا كار پيامبر ص بود ، و اما از مردان ، همه دانشمندان و مفسران شيعه به اتفاق گروه عظيمى از دانشمندان اهل سنت « على » ع را نخستين كسى از مردان مىدانند كه دعوت پيامبر ص را پاسخ گفت .
شهرت اين موضوع در ميان دانشمندان اهل تسنن به حدى است كه جمعى از آنها ادعاى اجماع و اتفاق بر آن كردهاند .
از جمله « حاكم نيشابورى » در « مستدرك على الصحيحين » در كتاب « معرفت » صفحه 22 چنين مىگويد : لا اعلم خلافا بين اصحاب التواريخ ان على بن ابى طالب رضى اللَّه عنه اولهم اسلاما و انما اختلفوا فى بلوغه : « هيچ مخالفتى