بنگرد ( كه آيا كسى آن را شنيد يا نه ) اين سخن امانت است « .
روى اين جهت آب و خاك اسلام در دست مسلمانان امانت الهى است ، فرزندان آنها امانت هستند ، و از همه بالاتر قرآن مجيد و تعليماتش امانت بزرگ پروردگار محسوب مىشود .
بعضى گفتهاند امانت خدا آئين اوست و امانت پيامبر سنت اوست و امانت مؤمنان اموال و اسرار آنها مىباشد ولى امانت در آيه فوق همه را شامل مىشود .
بهر حال خيانت در امانت از منفورترين اعمال و از زشتترين گناهان است ، كسى كه در امانت خيانت مىكند در حقيقت منافق است ، چنان كه در حديث از پيامبر نقل شده : « آية المنافق ثلاث : اذا حدث كذب ، و اذا وعد اخلف ، و اذا ائتمن خان ، و ان صام و صلى و زعم انه مسلم » : « نشانه منافق سه چيز است :
هنگام سخن دروغ مىگويد ، و بهنگامى كه وعده مىدهد تخلف مىكند و بهنگامى كه امانتى نزد او بگذارند خيانت مىنمايد ، چنين كسى منافق است هر چند روزه بگيرد و نماز بخواند و خود را مسلمان بداند » .
اصولا ترك خيانت در امانت از وظائف و حقوق انسانى است يعنى حتى اگر صاحب امانت مسلمان هم نباشد نمىتوان در امانت او خيانت كرد .
در پايان آيه مىگويد : ممكن است از روى اشتباه و بى اطلاعى چيزى را كه خيانت است مرتكب شويد ولى هرگز آگاهانه اقدام به چنين كارى نكنيد ( * ( وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ ) * ) البته اعمالى همچون اعمال « ابو لبابه » مصداق جهل و اشتباه نيست ، بلكه عشق و علاقه به مال و فرزند و حفظ منافع شخصى گاهى در يك لحظه حساس چشم و گوش انسان را مىبندد و مرتكب خيانت به خدا و پيامبر مىشود اين در حقيقت خيانت آگاهانه است . ولى مهم اين است كه انسان زود همچون « ابو لبابه » بيدار شود و گذشته را جبران كند .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 137
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٣٧