كه در سورههاى « طه » و « شعرا » آمده است همه گواه بر اين حقيقت است . ( 1 )
در اينجا به دو نكته بايد توجه كرد :
1 - صحنه عجيب سحر ساحران
قرآن با جمله « و جاؤا بسحر عظيم » به طور سربسته اشاره به اين واقعيت كرده است كه صحنه اى را كه ساحران به وجود آورده بودند بسيار مهم و حساب شده و هولانگيز بود و گرنه كلمه « عظيم » در اينجا به كار نمىرفت .
از تواريخ و روايات و سخنان مفسران كه در ذيل اين آيات و آيات مشابه آن آمده است نيز به خوبى وسعت ابعاد اين صحنه آشكار مىشود ، بنا به گفته بعضى از مفسران ، ساحران به دهها هزار نفر بالغ مىشدند ، و تعداد وسائلى كه از آن استفاده كردند نيز دهها هزار وسيله بود ، و با توجه به اينكه در آن عصر ، ساحران آزموده و مجرب در مصر فراوان بودند اين موضوع جاى تعجب نيست .
به خصوص اينكه قرآن در سوره طه آيه 67 مىگويد : فَأَوْجَسَ فِي نَفْسِه خِيفَةً مُوسى يعنى صحنه به اندازه اى عظيم و وحشتانگيز بود كه حتى موسى در دل كمى ترسيد ، هر چند طبق صريح نهج البلاغه ( 2 ) ترس او به خاطر اين بوده است كه مردم ممكن است آن چنان تحت تاثير اين صحنه عظيم قرار گيرند كه باز گرداندن آنها مشكل باشد ، به هر صورت همه آنها حكايت از عظمت اين صحنه مىكند .
هامش
( 1 ) براى توضيح بيشتر در مورد حقيقت سحر به جلد اول تفسير نمونه صفحات 265 تا 271 مراجعه فرمائيد .
( 2 ) خطبه 4 .