1 - آيه با خطاب * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ) * شروع شده اشاره به اينكه مخالفت با اين حكم با روح ايمان سازگار نيست .
2 - بعد از آن كلمه « * ( إِنَّمَا ) * » كه براى حصر و تاكيد است به كار رفته .
3 - شراب و قمار همرديف انصاب ( 1 ) ( بتهايى كه شكل مخصوصى نداشتند و تنها قطعه سنگى بودند ) ذكر شده است و نشان مىدهد ، خطر شراب و قمار به قدرى زياد است كه در رديف بت پرستى قرار گرفته ، به همين دليل در روايتى از پيامبر ص مىخوانيم
شارب الخمر كعابد الوثن
: « شرابخوار همانند بت پرست است » ( 2 ) :
4 - شراب و قمار و همچنين بت پرستى و از لام ( يك نوع بختآزمايى ) ( 3 ) همگى به عنوان رجس و پليدى شمرده شدهاند ( * ( إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالأَنْصابُ وَالأَزْلامُ رِجْسٌ ) * ) .
5 - تمام اين اعمال جزء اعمال شيطانى قلمداد شده است ( * ( مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ ) * ) .
6 - سرانجام فرمان قاطع براى اجتناب از آنها را صادر كرده و مىفرمايد ( * ( فَاجْتَنِبُوه ) * ) .
ضمنا بايد توجه داشت كه اجتناب مفهومى رساتر از نهى دارد ، زيرا معنى اجتناب فاصله گرفتن و دورى كردن و نزديك نشدن است كه بمراتب از جمله « ننوشيد » رساتر مىباشد .
7 - در پايان اين آيه مىگويد : اين دستور به خاطر آن است كه شما رستگار شويد ( * ( لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ) * ) .
هامش
( 1 ) در باره انصاب و نصيب در جلد چهارم همين تفسير صفحه 260 بحث شده است .
( 2 ) در حاشيه تفسير طبرى جلد هفتم صفحه 31 - همين حديث در تفسير نور الثقلين جلد اول صفحه 669 از امام صادق ع نيز نقل شده است .
( 3 ) درباره كيفيت ازلام مشروحا در جلد چهارم تفسير نمونه صفحه 260 بحث كرديم .