وسعت روح و بلندى فكر و گسترش افق عقل آدمى است ، زيرا پذيرا شدن حق ، احتياج به گذشتهاى فراوانى از منافع شخصى دارد كه جز صاحبان ارواح وسيع و افكار بلند آمادگى براى آن نخواهند داشت .
3 - « حرج » ( بر وزن حرم ) به معنى تنگى فوق العاده و محدوديت شديد است ، و اين حال افراد لجوج و بىايمان است كه فكرشان بسيار كوتاه و روحشان فوق العاده كوچك و ناتوان است ، و كمترين گذشتى در زندگى ندارند .
4 - يك معجزه علمى قرآن :
تشبيه اين گونه افراد به كسى كه مىخواهد به آسمان بالا رود از اين نظر است كه صعود به آسمان كار فوق العاده مشكلى است ، و پذيرش حق براى آنها نيز چنين است .
همانطور كه در گفتار روزمره گاهى مىگوئيم « اين كار براى فلان كس آن قدر مشكل است كه گويا مىخواهد به آسمان برود » يا مىگوئيم : « به آسمان به روى از اين كار آسانتر است » .
البته آن روز پرواز به آسمان براى بشر يك تصور بيش نبود ولى حتى امروز كه سير در فضا عملى شده است باز از كارهاى طاقتفرساست و هميشه فضانوردان با انبوهى از مشكلات شديد روبرو هستند .
ولى معنى لطيفترى براى آيه نيز به نظر مىرسد كه بحث گذشته را تكميل مىكند و آن اينكه : امروز ثابت شده كه هواى اطراف كره زمين در نقاط مجاور اين كره كاملا فشرده و براى تنفس انسان آماده است ، اما هر قدر به طرف بالا حركت كنيم هوا رقيقتر و ميزان اكسيژن آن كمتر مىشود به حدى كه اگر چند كيلومتر از سطح زمين به طرف بالا ( بدون ماسك اكسيژن ) حركت كنيم تنفس كردن براى ما هر لحظه مشكل و مشكلتر مىشود و اگر به پيشروى ادامه دهيم تنگى نفس و كمبود اكسيژن سبب بيهوشى ما مىگردد ، بيان