بعد به يكى ديگر از دلائل نفى ربوبيت مسيح ع اشاره كرده ، مىگويد :
او و مادرش هر دو غذا مىخوردند ( * ( كانا يَأْكُلانِ الطَّعامَ ) * ) .
كسى كه اين چنين نيازمند است كه اگر چند روز غذا به او نرسد قادر بر حركت نيست چگونه مىتواند خدا يا در رديف خدا باشد .
و در پايان آيه اشاره به روشنى اين دلائل از يك طرف و لجاجت و سرسختى و نادانى آنها در برابر اين دلائل آشكار از طرف ديگر كرده و مىگويد : بنگر چگونه دلائل را به روشنى براى آنها شرح مىدهيم و سپس بنگر چگونه اينها از قبول حق سرباز مىزنند ( * ( انْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الآياتِ ثُمَّ انْظُرْ أَنَّى يُؤْفَكُونَ ) * ) ( 1 ) بنا بر اين تكرار « انظر » در اين دو جمله اشاره به اين است كه از يك سو در اين دلائل روشن بنگر كه براى توجه هر كس كافى است و از يك سو به عكس - العملهاى منفى و حيرتانگيز آنها بنگر كه براى هر كس تعجبآور است .
در آيه بعد براى تكميل استدلال گذشته مىگويد : شما مىدانيد كه مسيح ع خود سر تا پا نيازهاى بشرى داشت و مالك سود و زيان خويش هم نبود تا چه رسد به اينكه مالك سود و زيان شما باشد « آيا چيزى را پرستش مىكنيد كه نه مالك زيان شما است ، نه مالك سود شما است » ( * ( قُلْ أَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّه ما لا يَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَلا نَفْعاً ) * ) .
و به همين دليل بارها در دست دشمنان گرفتار شد و يا دوستانش گرفتار شدند و اگر لطف خدا شامل حال او نبود هيچ گامى نمىتوانست بردارد .
و در پايان به آنها اخطار مىكند كه گمان نكنيد خداوند سخنان نارواى شما را نمىشنود و يا از درون شما آگاه نيست « خداوند هم شنوا است و هم دانا »
هامش
( 1 ) يؤفكون از ماده افك و آن در اصل به معنى منصرف ساختن از چيزى است و مأفوك به كسى گفته مىشود كه از حق باز داشته شده است ، اگر چه بر اثر تقصير خودش باشد و از آنجا كه دروغ انسان را از حق باز مىدارد به آن افك گفته مىشود .