جالب اينكه در اين حديث مخصوصا روى كلمه « لون » ( رنگ ) تكيه شده و امروز اين مطلب بر ما روشن است كه خود جسم هرگز ديده نمىشود ، بلكه همواره رنگ آن ديده مىشود ، و اگر جسمى هيچگونه رنگ نداشته باشد هرگز ديده نخواهد شد .
( در جلد اول تفسير نمونه صفحه 156 ذيل آيه 46 سوره بقره نيز بحثى در اين زمينه كردهايم ) .
2 - خالقيت خداوند نسبت به همه چيز
بعضى از مفسران اهل تسنن كه از نظر عقيده ، تابع مذهب جبر هستند با آيه فوق كه خالقيت خدا را به همه چيز بيان مىكند براى مسلك جبر استدلال كردهاند ، مىگويند : اعمال و افعال ما نيز از اشياء اين جهان است ، زيرا « شىء » به هر گونه موجودى گفته مىشود ، خواه مادى يا غير مادى ، خواه ذات يا صفات ، بنا بر اين هنگامى كه مىگوئيم خداوند آفريننده همه چيز است ، بايد بپذيريم كه آفريننده افعال ما نيز هست و اين جز جبر نخواهد بود .
ولى طرفداران آزادى اراده و اختيار پاسخ روشنى براى اين گونه استدلالها دارند و آن اينكه خالقيت خداوند حتى نسبت به افعال ما منافاتى با اختيار ما ندارد ، زيرا افعال ما را مىتوان به ما نسبت داد و هم به خدا ، اگر به خدا نسبت دهيم به خاطر آن است كه همه مقدمات آن را او در اختيار ما گذاشته است ، او است كه به ما قدرت و نيرو و اراده و اختيار داده است ، بنا بر اين چون همه مقدمات از او است مىتوان اعمال ما را به او نسبت داد و او را خالق آنها دانست ولى از اين نظر كه تصميم نهايى با ما است مائيم كه از قدرت و اختيار خدا داد استفاده كرده و يكى از دو طرف فعل يا ترك را انتخاب مىكنيم ، از اين جهت ، افعال به ما نسبت داده مىشود و ما در مقابل آنها مسئول هستيم .