و آنها هدايت يافتگانند .
83 - اينها دلايل ما بود كه به ابراهيم در برابر قومش داديم درجات هر كس را بخواهيم ( و شايسته باشد ) بالا مىبريم ، پروردگار تو حكيم و دانا است .
تفسير :
به دنبال بحثى كه در آيات گذشته در زمينه استدلالهاى توحيدى ابراهيم گذشت در اين آيات اشاره به بحث و گفتگو ابراهيم با قوم و جمعيت بتپرست شده است ، نخست مىگويد : « قوم ابراهيم با او به گفتگو و محاجه پرداختند » ( * ( وَحاجَّه قَوْمُه ) * ) .
ابراهيم در پاسخ آنها گفت ، « چرا درباره خداوند يگانه با من گفتگو و مخالفت مىكنيد ، در حالى كه خداوند مرا در پرتو دلائل منطقى و روشن به راه توحيد هدايت كرده است » ؟ ( * ( قالَ أَ تُحاجُّونِّي فِي اللَّه وَقَدْ هَدانِ ) * ) .
از اين آيه به خوبى استفاده مىشود كه جمعيت بت پرستان قوم ابراهيم تلاش و كوشش داشتند كه به هر قيمتى كه ممكن است او را از عقيده خود باز دارند ، و به آئين بت پرستى بكشانند ولى او با نهايت شهامت مقاومت كرد و با دلائل منطقى سخنان همه را پاسخ گفت .
در اينكه آنها به چه منطقى در برابر ابراهيم متوسل شدند ، در اين آيات صريحا چيزى نيامده است ، ولى از پاسخ ابراهيم اجمالا روشن مىشود كه آنها او را تهديد به كيفر و خشم خدايان و بتها كردند ، و او را از مخالفت آنان بيم دادند ، زيرا در دنباله آيه از زبان ابراهيم چنين مىخوانيم : من هرگز از بتهاى شما نمىترسم زيرا آنها قدرتى ندارند كه به كسى زيان برسانند « ( * ( وَلا أَخافُ ما تُشْرِكُونَ بِه ) * ) .
« هيچكس و هيچ چيز نمىتواند به من زيانى برساند مگر اينكه خدا بخواهد »