4 - با توجه به اينكه روى سخن در اين آيات به مشركان و بت پرستان است چنين نتيجه مىگيريم : يك جامعه مشرك كه از مسير توحيد و يكتا پرستى منحرف شده است هم گرفتار ظلم و ستم طبقات بالا ، و هم وظيفه نشناسى طبقات پائين ، هم اختلاف عقيده و هم كشمكشهاى خونين اجتماعى مىشود ، همانطور كه جوامع مادى دنياى امروز كه تنها در برابر بت صنعت و ثروت سجده مىكنند گرفتار تمام اين بلاهاى بزرگ هستند و در ميان آن دست و پا مىزنند .
ملتهايى نيز سراغ داريم كه دم از توحيد و خدا پرستى مىزنند ولى عملا مشرك و بتپرست مىباشند ، چنين ملتهايى نيز به همان سرنوشت مشركان گرفتار خواهند شد و اينكه در بعضى از اخبار مىخوانيم كه امام باقر ع فرمود : « كل هذا فى اهل القبلة » : همه اين كيفرها در مسلمانان واقع مىشود ممكن است اشاره به همين باشد ، يعنى هر گاه مسلمانان از مسير توحيد انحراف يابند ، خود خواهى و خودپرستى جاى اخوت اسلامى را گرفت ، منافع شخصى بر منافع عمومى مقدم داشته شد و هر كس به فكر خويشتن بود و دستورات خداوند به دست فراموشى سپرده شد ، آنها نيز گرفتار چنين سرنوشتى خواهند شد ! .
[ سوره الأنعام ‹ 6 › : آيات 66 تا 67 ]
وَ كَذَّبَ بِه قَوْمُكَ وَهُوَ الْحَقُّ قُلْ لَسْتُ عَلَيْكُمْ بِوَكِيلٍ ‹ 66 › لِكُلِّ نَبَإٍ مُسْتَقَرٌّ وَسَوْفَ تَعْلَمُونَ ‹ 67 ›
ترجمه :
66 - قوم و جمعيت تو آن را تكذيب و انكار كردند در حالى كه حق است ، ( به آنها ) بگو من مسئول ( قبول و ايمان آوردن ) شما نيستم ( وظيفه من تنها ابلاغ رسالت است نه اجبار شما بر ايمان ) .
67 - هر خبرى ( كه خداوند به شما داده سرانجام ) قرار گاهى دارد ( و در موعد خود انجام مىگيرد ) و به زودى خواهيد دانست .