« چه كسى ستمكارتر است از آنها كه كتمان شهادت مىكنند » ؟ ( بقره - 140 ) در اينجا اين سؤال پيش مىآيد : چگونه ممكن است هر يك از اين طوائف ستمكارترين مردم باشند ؟ در صورتى كه « ظالمترين » تنها بر يك طائفه از آنها صدق مىكند .
در پاسخ مىتوان گفت : همه اين امور در حقيقت از يك جا ريشه مىگيرد و آن مسئله شرك و كفر و عناد است زيرا منع مردم از ذكر خدا در مساجد و سعى و كوشش در ويران ساختن آنها نشانه كفر و شرك است ، و همچنين كتمان شهادت كه ظاهرا منظور از آن كتمان شهادت بر حقايقى است كه موجب سرگردانى مردم در وادى كفر مىشود از چهرههاى گوناگون شرك و انكار خداوند يگانه است .
در آيه بعد پيرامون سرنوشت مشركان در رستاخيز بحث مىشود ، تا روشن گردد آنها با اتكاء به مخلوقات ضعيفى همچون بتها نه آرامشى براى خود در اين جهان فراهم ساختند و نه در جهان ديگر و مىگويد :
« آن روز كه همه اينها را يك جا مبعوث مىكنيم به مشركان مىگوئيم معبودهاى ساختگى شما كه آنها را شريك خدا مىپنداشتيد كجا هستند ؟ » و چرا به يارى شما نمىشتابند ؟ چرا هيچگونه اثرى از قدرتنمايى آنها در اين عرصه وحشتناك ديده نمىشود ؟ ( * ( وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعاً ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُوا أَيْنَ شُرَكاؤُكُمُ الَّذِينَ كُنْتُمْ تَزْعُمُونَ ) * ) .
مگر بنا نبود آنها در مشكلات شما را يارى كنند ؟ و شما به اين اميد به آنها پناه مىبرديد ؟ پس چرا كمترين اثرى از آنها ديده نمىشود ؟ .
آنها در بهت و حيرت و وحشت عجيبى فرو مىروند و پاسخى در برابر اين سؤال ندارند جز اينكه سوگند ياد كنند كه « به خدا قسم ما هيچگاه مشرك نبوديم » به گمان اينكه در آنجا نيز مىتوان حقائق را انكار كرد ( * ( ثُمَّ لَمْ تَكُنْ
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 185
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٨٥