بودند و در برابر اراده خدا تسليم ، بنا بر اين هنگامى كه مىفرمايد : من دستور دارم نخستين مسلمان باشم يعنى نخستين مسلمان اين امت .
و اين در حقيقت اشاره به يك مطلب مهم تربيتى نيز مىباشد كه هر رهبرى بايد در انجام دستورات مكتب خود از همه افراد پيشقدمتر باشد ، او بايد اولين مؤمن به آئين خويش و نخستين عمل كننده ، و كوشاترين فرد ، و فداكارترين شخص در برابر مكتب خود باشد .
و در آيه بعد براى تاكيد بيشتر روى اين دستور الهى كه از طريق وحى بر پيامبر نازل شده است مىگويد :
من نيز به نوبه خود احساس مسئوليت مىكنم و از قوانين الهى به هيچوجه مستثنى نيستم ، « من نيز اگر از دستور پروردگار منحرف شوم و راه سازشكارى با مشركان را بپيمايم و عصيان و نافرمانى او كنم از مجازات آن روز بزرگ - روز رستاخيز - ترسان و خائفم » ( * ( قُلْ إِنِّي أَخافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ ) * ) ( 1 ) از اين آيه نيز به خوبى استفاده مىشود كه احساس مسئوليت پيامبران بيش از احساس مسئوليت ديگران است .
و در آخرين آيه براى اينكه ثابت شود پيامبر ص نيز بدون تكيه بر لطف و رحمت خدا كارى نمىتواند بكند و هر چه هست به دست او است و حتى شخص پيغمبر ص چشم اميدش را به رحمت بىپايان پروردگار دوخته و نجات و پيروزى خود را از او مىطلبد مىگويد : « هر كس در آن روز بزرگ از مجازات پروردگار رهايى يابد مشمول رحمت خدا شده است و اين يك موفقيت و پيروزى آشكار است » ( من
هامش
( 1 ) جالب اينكه ترتيب جمله بندى اين چنين اقتضا مىكند كه جمله « اخاف » بعد از جمله « * ( إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي ) * » ذكر شود زيرا به منزله جزاى شرط محسوب مىشود اما ترس و احساس مسئوليت پيامبر در برابر فرمان پروردگار سبب شده كه به خاطر تاكيد ، جمله « اخاف » ( مىترسم ) مقدم داشته شود ! .