باشد بلكه احاطه به همه مكانها دارد .
بديهى است كسى كه در همه جا حكومت مىكند و تدبير همه چيز بدست او است و در همه جا حضور دارد ، تمام اسرار و نهانيها را مىداند ، و لذا در جمله بعد مىگويد : « چنين پروردگارى پنهان و آشكار شما را مىداند و نيز از آنچه انجام مىدهيد با خبر است » ( * ( يَعْلَمُ سِرَّكُمْ وَجَهْرَكُمْ وَيَعْلَمُ ما تَكْسِبُونَ ) * ) .
ممكن است گفته شود « سر » و « جهر » در آيه اعمال انسانها و نيات آنها را نيز شامل مىشود ، بنا بر اين نيازى به ذكر « ما تكسبون » ( انجام مىدهيد ) نيست .
ولى بايد توجه داشت كه كسب به معنى نتيجههاى عمل و حالات روحى حاصل از اعمال خوب و بد است ، يعنى او هم از اعمال و نيات شما با خبر است ، و هم از اثراتى كه اين اعمال در روح شما مىگذارد ، و در هر حال ذكر اين جمله براى تاكيد در مورد اعمال انسانها است .
[ سوره الأنعام ‹ 6 › : آيات 4 تا 5 ]
وَ ما تَأْتِيهِمْ مِنْ آيَةٍ مِنْ آياتِ رَبِّهِمْ إِلَّا كانُوا عَنْها مُعْرِضِينَ ‹ 4 › فَقَدْ كَذَّبُوا بِالْحَقِّ لَمَّا جاءَهُمْ فَسَوْفَ يَأْتِيهِمْ أَنْباءُ ما كانُوا بِه يَسْتَهْزِؤُنَ ‹ 5 ›
ترجمه :
4 - هيچ نشانه و آيه اى از آيات پروردگارشان به آنها نمىرسد مگر اينكه از آن روى مىگردانند ! .
5 - آنان حق را هنگامى كه سراغشان آمد ، انكار كردند ولى به زودى خبر آنچه را به باد مسخره گرفتند به آنان مىرسد ( و از نتائج كار خود آگاه مىشوند ) .
تفسير :
گفتيم در سوره انعام روى سخن بيشتر با مشركان است ، و قرآن به انواع