بنا بر اين مهاجران در هر صورت به پيروزى بزرگى نائل مىگردند ، چه بتوانند خود را به مقصد برسانند و از آزادى و حريت در انجام وظائف بهره گيرند ، و چه نتوانند و جان خود را در اين راه از دست بدهند ، و با اينكه تمام پاداشهاى نيكوكاران بر خدا است ، ولى در اينجا به خصوص تصريح به اين موضوع شده است كه * ( فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُه عَلَى اللَّه ) * : « پاداش او بر خدا لازم شده است » و اين نهايت عظمت و اهميت پاداش مهاجران را روشن مىسازد .
اسلام و مهاجرت
طبق اين آيه و آيات فراوان ديگر قرآن ، اسلام با صراحت دستور ميدهد كه اگر در محيطى بخاطر عواملى نتوانستيد آنچه وظيفه داريد انجام دهيد ، به محيط و منطقه امن ديگرى « هجرت » نمائيد ، زيرا با وسعت جهان هستى « نتوان مرد به ذلت كه در اينجا زادم » ! .
و علت اين دستور روشن است ، زيرا اسلام جنبه منطقه اى ندارد ، و وابسته و محدود به مكان و محيط معينى نيست .
و به اين ترتيب علاقههاى افراطى به محيط تولد و زادگاه و ديگر علائق مختلف از نظر اسلام نميتواند مانع از هجرت مسلمان باشد .
و لذا مىبينيم در صدر اسلام ، همه اين علاقهها بخاطر حفظ و پيشرفت اسلام بريده شد ، و به گفته يكى از مورخان غرب « قبيله و خانواده تنها شجره و درختى است كه در صحرا مىرويد و هيچ فردى جز در پناه آن نمىتواند زندگى كند ، و محمد ص با هجرت خويش شجره اى را كه از گوشت و خون خانواده اش پرورده شده بود براى پروردگارش قطع كرد . » ( و با قريش رابطه خود را بريد ) ( 1 ) .
هامش
( 1 ) محمد خاتم پيامبران جلد اول .