امام در پاسخ اين سؤال نوشتند :
الضعيف من لم ترفع له حجة و لم يعرف الاختلاف فاذا عرف الاختلاف فليس بضعيف
: « مستضعف كسى است كه حجت و دليل به او نرسيده باشد و بوجود اختلاف ( در مذاهب و عقايد كه محرك بر تحقيق است ) پى نبرده باشد ، اما هنگامى كه به اين مطلب پى برد ، ديگر مستضعف نيست » ( 1 ) .
روشن است كه مستضعف در دو روايت فوق ، همان مستضعف فكرى و عقيده اى است ولى در آيه مورد بحث و آيه 75 همين سوره كه گذشت منظور از مستضعف همان مستضعف عملى است يعنى كسى كه حق را تشخيص داده اما خفقان محيط به او اجازه عمل نمىدهد .
[ سوره النساء ‹ 4 › : آيه 100 ]
وَ مَنْ يُهاجِرْ فِي سَبِيلِ اللَّه يَجِدْ فِي الأَرْضِ مُراغَماً كَثِيراً وَسَعَةً وَمَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِه مُهاجِراً إِلَى اللَّه وَرَسُولِه ثُمَّ يُدْرِكْه الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُه عَلَى اللَّه وَكانَ اللَّه غَفُوراً رَحِيماً ‹ 100 ›
ترجمه :
100 - و كسى كه در راه خدا هجرت كند نقاط امن فراوان و گسترده اى در زمين مىيابد ، و كسى كه از خانه اش به عنوان مهاجرت به سوى خدا و پيامبر او بيرون رود سپس مرگش فرا رسد پاداش او بر خدا است و خداوند آمرزنده و مهربان است .
هامش
( 1 ) نور الثقلين جلد اول صفحه 539 .