ضمنا اگر مىبينيم در بعضى از آيات قرآن قبض روح به خدا نسبت داده شده است مانند :
اللَّه يَتَوَفَّى الأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها :
« خداوند جانها را در موقع مرگ مىگيرد » ( سوره زمر - 42 ) منافاتى با آيات گذشته ندارد زيرا در مواردى كه كار با وسائطى انجام مىگيرد ، گاهى كار را به وسائط نسبت مىدهند و گاهى به آن كسى كه اسباب و وسائط را برانگيخته است ، و هر دو نسبت ، صحيح است .
جالب اينكه در قرآن بسيارى از حوادث جهان به فرشتگانى كه مامور خدا در عالم هستى هستند نسبت داده شده است ، و همانطور كه مىدانيم فرشته معنى وسيعى دارد كه از « موجودات مجرد عاقل » گرفته تا « نيروها و قواى طبيعى » را شامل مىشود .
3 - مستضعف كيست ؟
از بررسى آيات قرآن و روايات استفاده مىشود افرادى كه از نظر فكرى يا بدنى يا اقتصادى آن چنان ضعيف باشند كه قادر به شناسايى حق از باطل نشوند ، و يا اينكه با تشخيص عقيده صحيح بر اثر ناتوانى جسمى يا ضعف مالى و يا محدوديتهايى كه محيط بر آنها تحميل كرده قادر به انجام وظائف خود به طور كامل نباشند و نتوانند مهاجرت كنند آنها را مستضعف مىگويند .
از على ع چنين نقل شده كه فرمود :
و لا يقع اسم الاستضعاف على من بلغته الحجة فسمعتها اذنه و وعاها قلبه
: « مستضعف كسى نيست كه حجت بر او تمام شده و حق را شنيده و فكرش آن را درك كرده است » ( 1 ) .
و از امام موسى بن جعفر ع پرسيدند كه مستضعفان چه كسانى هستند ؟
هامش
( 1 ) نور الثقلين جلد اول صفحه 536 .