روشن است كه ميان اين دو تعبير منافاتى نيست زيرا در تعبير اول منظور بيان اصل برترى مجاهدان بر غير آنها است ، ولى در تعبير دوم اين برترى را شرح مىدهد ، و لذا با ذكر « مغفرت » و « رحمت » نيز توام شده است ، و به عبارت ديگر تفاوت ميان اين دو تفاوت ميان « اجمال » و « تفصيل » است .
ضمنا از تعبير به « درجات » نيز مىتوان اين معنى را استفاده كرد كه مجاهدان همه در يك حد و پايه نيستند و به اختلاف درجه اخلاص و فداكارى و تحمل ناراحتيها ، مقامات معنوى آنها مختلف است ، زيرا مسلم است همه مجاهدانى كه در يك صف در برابر دشمن مىايستند به يك اندازه ، جهاد نمىكنند و به يك اندازه اخلاص ندارند ، بنا بر اين هر يك ، به تناسب كار و نيت خود پاداش مىگيرند .
اهميت فوق العاده جهاد :
جهاد يك قانون عمومى در عالم آفرينش است ، و همه موجودات زنده جهان اعم از نباتات و حيوانات به وسيله جهاد موانع را از سر راه خود بر مىدارند ، تا بتوانند به كمالات مطلوب خود برسند .
و به عنوان مثال ، ريشه درختى را مىبينيم كه براى بدست آوردن غذا و نيرو ، بطور دائم در حال فعاليت و حركت است ، و اگر روزى اين فعاليت و كوشش را ترك گويد ، ادامه زندگى براى او غير ممكن است .
به همين دليل در هنگامى كه در حركت خود در اعماق زمين با موانعى برخورد كند ، اگر بتواند آنها را سوراخ كرده و از آنان مىگذرد ، عجيب اين است كه ريشههاى لطيف گاهى همانند متههاى فولادى با موانع به نبرد بر مىخيزند ، و اگر احيانا اين توانايى را نداشت ، راه خود را كج كرده و با